Tesla Robotaxi ปะทะ Google Waymo: ใครมีความได้เปรียบในการเปิดให้บริการแท็กซี่ไร้คนขับในเชิงพาณิชย์?

TradingKey - แท็กซี่ไร้คนขับกำลังเปลี่ยนผ่านจากการทดสอบทางเทคนิคไปสู่การดำเนินงานในวงกว้าง และเวย์โม (Waymo) ซึ่งมีอัลฟาเบท (Alphabet) บริษัทแม่ของกูเกิลเป็นเจ้าของ (GOOGL) ร่วมกับเทสลา (TSLA) ได้กลายเป็นสองบริษัทที่ได้รับการจับตามองมากที่สุดในตลาดโรโบแท็กซี่

เวย์โมมีแผนที่จะเปิดตัวบริการเรียกรถโดยสารไร้คนขับในเมืองโตรอนโตในปี 2028 ซึ่งถือเป็นการก้าวเข้าสู่ตลาดแคนาดาเป็นครั้งแรก โดยบริษัทจะส่งยานพาหนะลงสู่ถนนในท้องถิ่นเร็ว ๆ นี้เพื่อทำแผนที่และทดสอบการขับขี่โดยมนุษย์ พร้อมทั้งร่วมมือกับ Element Fleet Management ในการดูแลการบำรุงรักษายานพาหนะ การบริการลูกค้า และการดำเนินงานรายวัน ทั้งนี้ การเปิดให้บริการเชิงพาณิชย์อย่างเป็นทางการยังคงขึ้นอยู่กับการอนุมัติจากหน่วยงานกำกับดูแลในท้องถิ่น

ขณะเดียวกัน เทสลากำลังเร่งขยายบริการโรโบแท็กซี่ด้วยไซเบอร์แค็บ (Cybercab) และกลุ่มรถ Model Y ที่มีอยู่แล้ว โดยบริการได้ขยายไปยังหลายเมืองทั่วรัฐเท็กซัสและฟลอริดาแล้ว ซึ่งไซเบอร์แค็บชุดแรกที่ไม่มีพวงมาลัยหรือแป้นคันเร่งและเบรกได้เริ่มเปิดใช้งานในเมืองออสตินในเดือนกันยายน

การแข่งขันระหว่างทั้งสองบริษัท แท้จริงแล้วคือการประชันกันระหว่างความสามารถในการดำเนินงานที่เชี่ยวชาญกับศักยภาพในการขยายขนาดธุรกิจด้วยต้นทุนต่ำ

Waymo เป็นผู้นำการดำเนินงานเชิงพาณิชย์ ขณะที่ข้อมูลความปลอดภัยกลายเป็นข้อได้เปรียบหลัก

ในแง่ของขนาดการดำเนินงานในปัจจุบัน Waymo ยังคงมีความได้เปรียบอย่างเห็นได้ชัด โดยภายในเดือนมีนาคม 2026 ยอดคำสั่งซื้อบริการรถยนต์ไร้คนขับแบบชำระเงินรายสัปดาห์ของบริษัทได้แตะระดับประมาณ 500,000 รายการ โดยครอบคลุมการให้บริการหรือการใช้งานใน 10 เมืองใหญ่ของสหรัฐฯ และมีแผนที่จะขยับขึ้นสู่ระดับ 1 ล้านรายการต่อสัปดาห์ภายในสิ้นปีนี้

Waymo ใช้โมเดลการขับขี่อัตโนมัติระดับ 4 (Level 4) แบบกำหนดขอบเขตพื้นที่ (geofenced) โดยตัวยานพาหนะได้รับการติดตั้งกล้อง LiDAR และเรดาร์คลื่นมิลลิเมตรไปพร้อมกัน ขณะเดียวกันก็พึ่งพาแผนที่ความละเอียดสูงและระบบควบคุมระยะไกล โซลูชันนี้มีต้นทุนฮาร์ดแวร์ที่สูงกว่า ซึ่งต้องมีการจัดทำแผนที่ถนนล่วงหน้า การตรวจสอบยืนยันกรณีขอบเขตการใช้งานที่พบได้ยาก (edge-case validation) และการประสานงานกับหน่วยงานกำกับดูแลสำหรับแต่ละเมืองใหม่ที่เข้าไปเปิดให้บริการ ส่งผลให้ความเร็วในการขยายพื้นที่ให้บริการถูกจำกัดในระดับหนึ่ง

อย่างไรก็ตาม โมเดลที่ค่อนข้างระมัดระวังนี้ยังช่วยให้ Waymo สะสมประสบการณ์การดำเนินงานเชิงพาณิชย์ที่ครอบคลุมยิ่งขึ้น บริษัทได้จัดตั้งระบบปฏิบัติการที่ครอบคลุมระบบขับขี่อัตโนมัติ การบริหารจัดการกองยานพาหนะ และบริการบำรุงรักษา โดยมีความยืดหยุ่นในการรับคำสั่งซื้อผ่านแอปพลิเคชัน Waymo หรือแพลตฟอร์ม Uber ขึ้นอยู่กับสภาวะตลาด

ขณะเดียวกัน สถิติด้านความปลอดภัยถือเป็นรากฐานสำคัญที่ช่วยให้ Waymo ได้รับการอนุมัติจากหน่วยงานกำกับดูแล จากข้อมูลที่เผยแพร่โดยบริษัท พบว่าเมื่อเปรียบเทียบกับเกณฑ์มาตรฐานการขับขี่ของมนุษย์ภายใต้สภาวะถนนเดียวกัน อัตราการเกิดอุบัติเหตุที่นำไปสู่การบาดเจ็บสาหัสหรือเสียชีวิตของ Waymo Driver ต่ำกว่าประมาณ 95% นอกจากนี้ งานวิจัยที่เกี่ยวข้องยังแสดงให้เห็นว่าอัตราการเกิดอุบัติเหตุบางประเภทของ Waymo ที่เกี่ยวข้องกับคนเดินเท้า คนขี่จักรยาน และบริเวณทางแยก ต่ำกว่าผู้ขับขี่ที่เป็นมนุษย์อย่างมีนัยสำคัญ อย่างไรก็ดี ผลลัพธ์เหล่านี้ยังควรได้รับการพิจารณาควบคู่ไปกับพื้นที่ปฏิบัติการ ประเภทของถนน และระเบียบวิธีวิจัยข้อมูล

โครงการในโทรอนโตจะเป็นการทดสอบเพิ่มเติมเกี่ยวกับความสามารถของระบบ Waymo ในการรับมือกับน้ำแข็ง หิมะ อุณหภูมิต่ำ และสภาพการจราจรในเมืองที่ซับซ้อน การทดสอบในท้องถิ่นจะถูกรวมเข้ากับโครงการนำร่องยานยนต์อัตโนมัติ (Automated Vehicle Pilot Program) ของรัฐออนแทริโอ และการเปิดให้บริการขนส่งผู้โดยสารจะสามารถเริ่มต้นได้ตามกำหนดการในปี 2028 หรือไม่นั้น ยังขึ้นอยู่กับผลการทดสอบและนโยบายของหน่วยงานกำกับดูแล

เทสลา โรโบแท็กซี่ เดิมพันกับต้นทุนต่ำและการทำซ้ำได้อย่างรวดเร็ว

แตกต่างจากแนวทางที่ใช้เซนเซอร์หลายตัวของเวย์โม เทสลาพึ่งพาระบบการมองเห็นด้วยกล้องเป็นหลักและใช้โครงข่ายประสาทเทียมในการประมวลผลสภาพแวดล้อมบนท้องถนน รถรุ่น Cybercab ได้ตัดพวงมาลัยและแป้นเหยียบออก โดยได้รับการออกแบบมาเพื่อการทำงานแบบไร้คนขับโดยตรง ขณะเดียวกัน เครือข่าย Robotaxi ที่มีอยู่เดิมยังคงใช้ Model Y เพื่อลดการพึ่งพากำลังการผลิตยานยนต์เฉพาะทางในช่วงการขยายตัวระยะแรก

จุดแข็งที่ยิ่งใหญ่ที่สุดของเทสลาอยู่ที่ความสามารถในการบูรณาการตามแนวตั้ง (vertical integration) ซึ่งช่วยให้บริษัทสามารถควบคุมการผลิตยานยนต์ ซอฟต์แวร์ขับขี่อัตโนมัติ เครือข่ายสถานีชาร์จ และแพลตฟอร์มเรียกรถได้พร้อม ๆ กัน หาก Cybercab สามารถบรรลุต้นทุนการผลิตที่ต่ำกว่า 30,000 ดอลลาร์ และปรับเปลี่ยนโรงงานที่มีอยู่เดิมให้กลายเป็นกำลังการผลิต Robotaxi ขนาดใหญ่ได้ ต้นทุนต่อคันของ Cybercab ก็อาจต่ำกว่ายานยนต์ของเวย์โมที่ติดตั้งเซนเซอร์หลายตัวอย่างมาก

นอกจากนี้ เทสลายังสามารถใช้ประโยชน์จากข้อมูลถนนมหาศาลที่สะสมจากรถยนต์ของผู้บริโภคเพื่ออัปเดตโมเดลการขับขี่อัตโนมัติ เมื่อเปรียบเทียบกับแนวทางของเวย์โมที่สร้างแผนที่ความละเอียดสูงทีละเมือง เทสลามุ่งหวังที่จะสร้างระบบทั่วไปที่สามารถนำไปใช้กับพื้นที่ที่กว้างขวางกว่าเดิมได้ และเมื่อเทคโนโลยีสุกงอม แนวทางนี้ก็อาจเข้าสู่ตลาดใหม่ ๆ ได้รวดเร็วยิ่งขึ้นในทางทฤษฎี

อย่างไรก็ตาม เทสลายังคงอยู่ในช่วงเริ่มต้นของการดำเนินการเชิงพาณิชย์ การดำเนินงานของ Cybercab กระจุกตัวอยู่ในเมืองออสตินเป็นหลัก ซึ่งมีการจดทะเบียนยานยนต์เกือบ 350 คัน โดยมีรถที่ใช้งานจริงราว 187 คัน ขณะที่การให้บริการในเมืองอื่น ๆ พึ่งพา Model Y เป็นหลัก ไม่ว่าจะในแง่ของขนาดฟลีตยานยนต์ ปริมาณเที่ยวโดยสารแบบชำระเงิน หรือข้อมูลความปลอดภัยสาธารณะ ปัจจุบันเทสลายังคงตามหลังเวย์โม

ประเด็นด้านกฎระเบียบเป็นอีกหนึ่งอุปสรรคที่เทสลาต้องรับมือ โดยสำนักงานความปลอดภัยการจราจรทางหลวงแห่งชาติสหรัฐฯ (NHTSA) กำลังตรวจสอบกระบวนการรับรองตนเองของ Cybercab ซึ่งเน้นไปที่ว่ายานยนต์ที่ไม่มีพวงมาลัย แป้นเหยียบ และกระจกมองหลังแบบดั้งเดิมนั้นปฏิบัติตามมาตรฐานความปลอดภัยของรัฐบาลกลางหรือไม่ นอกจากนี้ Robotaxi ของเทสลายังเผชิญกับการสอบสวนด้านกฎระเบียบที่เกี่ยวข้องกับพฤติกรรมการขับขี่อัตโนมัติ

สิ่งนี้หมายความว่าเทสลาไม่เพียงแต่ต้องพิสูจน์ว่ายานยนต์ของตนสามารถทำงานแบบไร้คนขับได้เท่านั้น แต่ยังต้องแสดงหลักฐานความปลอดภัยที่โปร่งใสเพียงพอและสามารถตรวจสอบซ้ำได้แก่หน่วยงานกำกับดูแลอีกด้วย

Waymo เทียบกับ แท็กซี่ไร้คนขับ: ฝ่ายใดมีความได้เปรียบเชิงพาณิชย์มากกว่ากัน?

หากวัดจากจำนวนยานพาหนะที่ให้บริการ ปริมาณคำสั่งบริการ ระยะทางขับขี่ปลอดภัย และพื้นที่ครอบคลุมในเขตเมือง เวย์โมเป็นผู้นำอย่างไม่ต้องสงสัยในปัจจุบัน บริการโรโบแท็กซี่ของบริษัทได้ก้าวเข้าสู่ระยะขยายขนาดเชิงพาณิชย์แล้ว และการขยายบริการไปยังโทรอนโตแสดงให้เห็นว่า บริษัทกำลังพยายามนำโมเดลการดำเนินงานที่สั่งสมในสหรัฐฯ ไปปรับใช้ในตลาดต่างประเทศ

ความท้าทายหลักของเวย์โมคือเรื่องต้นทุน โดยเทคโนโลยี LiDAR, เรดาร์, แผนที่ความละเอียดสูง และทีมปฏิบัติการเฉพาะทาง ล้วนผลักดันให้ค่าใช้จ่ายต่อคันและค่าใช้จ่ายในการเข้าสู่ตลาดใหม่สูงขึ้น แม้ว่าปริมาณคำสั่งบริการจะเติบโตอย่างต่อเนื่อง แต่บริษัทยังคงต้องพิสูจน์ว่า รายได้ต่อคันสามารถครอบคลุมค่าใช้จ่ายต่าง ๆ เช่น ค่าเสื่อมราคา ค่าบำรุงรักษา ค่าประกันภัย และการช่วยเหลือจากระยะไกลได้

ในทางกลับกัน เทสลามีความได้เปรียบด้านต้นทุนที่มีศักยภาพสูงกว่า แม้ว่าจะขึ้นอยู่กับความก้าวหน้าทางเทคโนโลยีและระเบียบข้อบังคับก็ตาม หากระบบที่ใช้กล้องเพียงอย่างเดียว (vision-only) ยังคงทำงานได้อย่างเสถียรในหลากหลายเมือง สภาพอากาศ และสภาพถนน ไซเบอร์แค็บก็สามารถขยายขนาดได้อย่างรวดเร็ว โดยอาศัยต้นทุนการผลิตที่ต่ำกว่าและกำลังการผลิตที่มีอยู่เดิมของเทสลา ในทางตรงกันข้าม หากยานพาหนะยังคงต้องพึ่งพาการช่วยเหลือจากระยะไกลอย่างมาก หรือหากการอนุมัติด้านความปลอดภัยเผชิญกับความล่าช้าอย่างต่อเนื่อง ความได้เปรียบด้านต้นทุนต่ำนี้ก็ยากที่จะเปลี่ยนเป็นกำไรเชิงพาณิชย์ได้

ในแง่ของรูปแบบธุรกิจ เวย์โมเลือกที่จะพิสูจน์ความปลอดภัยและความน่าเชื่อถือของบริการก่อน แล้วจึงค่อย ๆ ลดต้นทุนลง ขณะที่เทสลาพยายามสร้างแพลตฟอร์มยานพาหนะต้นทุนต่ำที่สามารถผลิตเชิงปริมาณให้ได้ก่อน แล้วจึงขยายขีดความสามารถในการขับขี่ไร้คนขับ โดยแนวทางแรกให้ความแน่นอนสูงกว่าแต่ขยายตัวได้ช้ากว่า ในขณะที่แนวทางหลังเปิดพื้นที่ให้จินตนาการได้มากกว่า แต่ก็มาพร้อมกับความเสี่ยงด้านการดำเนินงานที่ชัดเจนกว่า

ดังนั้น ในปัจจุบันเวย์โมจึงเป็นผู้นำในการแข่งขันการเปิดให้บริการโรโบแท็กซี่เชิงพาณิชย์ ขณะที่เทสลาเป็นผู้ท้าชิงที่มีศักยภาพในการขยายขนาดบริการ