ศึกกลางเกมของแร่เงิน: เลเวอเรจล่มสลาย แต่อุปสงค์ยังคงยืนหยัด – นี่อาจเป็นการทบทวนตรรกะการลงทุนครั้งสำคัญในรอบทศวรรษ
วันที่ 29 มกราคม 2569 ถูกกำหนดให้เป็นวันที่ต้องถูกจารึกไว้ในประวัติศาสตร์ของการซื้อขายโลหะมีค่า
ในวันดังกล่าว ราคาสปอตเงินในลอนดอน (XAG/USD), ซึ่งได้รับแรงหนุนจากความเชื่อมั่นในฝั่งขาขึ้นที่ร้อนแรง ได้พุ่งทะลุระดับ 120 ดอลลาร์ในรวดเดียว โดยแตะระดับสูงสุดระหว่างวันถึง 121.67 ดอลลาร์ ในขณะนั้น นักลงทุนฝั่งซื้อ (bulls) ทุกคนที่เฝ้าหน้าจอต่างโห่ร้องด้วยความยินดี และโซเชียลมีเดียก็เต็มไปด้วยการคาดการณ์ที่กล้าหาญว่า "ราคาเงินกำลังจะไปถึง 200 ดอลลาร์"
ทว่าความปรีดาปราโมทย์มักเป็นเพียงบทนำไปสู่ความผิดหวัง ภายในเวลาไม่ถึง 24 ชั่วโมง ตลาดกลับทิศทางอย่างรุนแรง ราคาเงินดิ่งเหวโดยร่วงลงไปแตะ 78 ดอลลาร์ในเวลาอันสั้น ในวันต่อ ๆ มา คลื่นแห่งการเทขายยังคงตามหลอกหลอนจนราคาทรุดลงไปทดสอบระดับต่ำสุดที่บริเวณ 64 ดอลลาร์ นับจากจุดสูงสุดเมื่อวันที่ 29 มกราคม ราคาเงินถูกหั่นมูลค่าลงเกือบครึ่งภายในเวลาเพียงไม่กี่เซสชัน โดยมูลค่าหายไปเกือบ 50% จากระดับสูงสุด
หากคุณถือสถานะในโลหะเงินหรือผลิตภัณฑ์ที่เกี่ยวข้อง อารมณ์ความรู้สึกของคุณในช่วงไม่กี่วันนั้นคงจะแปรปรวนประมาณนี้: ในวันพุธคุณกำลังหาข้อมูลว่าจะถอยรถคันใหม่รุ่นไหนดี แต่พอถึงวันศุกร์คุณกลับต้องมานั่งคิดว่าจะเอาบ้านไปจำนองเพื่อเพิ่มมาร์จิ้นดี หรือจะยอมตัดใจขายล้างพอร์ตทุกอย่างทิ้งไปเสีย
และในช่วงที่ตลาดเต็มไปด้วยเสียงโอดครวญและเหล่านักลงทุนฝั่งขาย (bears) เริ่มฉลองชัยชนะ ราคาเงินก็ค่อย ๆ ไต่ระดับกลับขึ้นมาเหนือ 80 ดอลลาร์อย่างเงียบ ๆ ในอีก 5 วันทำการต่อมา โดยภายในเวลาเพียงหนึ่งสัปดาห์ ราคาสามารถดีดตัวกลับขึ้นมาจากจุดต่ำสุดได้มากกว่า 25%
การเคลื่อนไหวที่รุนแรงเช่นนี้กำลังส่งสัญญาณอะไรกันแน่? มันคือจุดจบที่กะทันหันของตลาดกระทิงที่ดำเนินมาหลายปี หรือเป็นเพียงการ "สลัดเม่า" (shake-out) ตามตำราเพื่อกำจัดนักลงทุนที่ใจไม่แข็งพอและกดดันให้คนลงจากรถ? ในสงครามดึงเย่อระหว่างความกลัวและความโลภ เรายังไม่ควรด่วนตัดสินใจ เพื่อที่จะดูว่าราคาเงินจะไปทางไหนต่อ เราจำเป็นต้องใช้ "มีดผ่าตัด" แยกส่วนประกอบของตลาดและวิเคราะห์เจาะลึกไปที่แกนกลางทีละขั้นตอน
I. ย้อนรอยเหตุการณ์: เกิดอะไรขึ้นกันแน่ในวันที่ 30 มกราคม?
คนส่วนใหญ่ที่จ้องหน้าจอเห็นเพียงแท่งเทียนสีแดงยาวที่น่าสะพรึงกลัว แต่ถ้าคุณมองข้ามมันไปว่าเป็นเพียงการตื่นตระหนกขาย (panic selling) แสดงว่าคุณกำลังประเมินความซับซ้อนของกองกำลังที่อยู่เบื้องหลังพายุลูกนี้ต่ำเกินไปอย่างมาก
โดยเนื้อแท้แล้ว การทรุดตัวลงเมื่อวันที่ 30 มกราคม คือการแตกตื่นเทขายที่ขับเคลื่อนด้วยกลไกตลาด ซึ่งถูกกระตุ้นโดยกฎเกณฑ์ของการซื้อขายเอง. มีแหล่งแรงขายที่ทรงพลังอย่างน้อยสามแหล่งที่เกิดขึ้นพร้อมกันในตลาดเดียวกัน:
1. การถูกบังคับขายจากมาร์จิ้นที่ลามเป็นลูกโซ่ (Cascading margin squeeze)
นี่คือเพชฌฆาตตัวจริง ในฐานะที่เป็นสถานที่หลักในการกำหนดราคาโลหะมีค่า Chicago Mercantile Exchange (CME) ได้ทำหน้าที่เป็นตัวเร่งปฏิกิริยาในการเคลื่อนไหวครั้งนี้ โดยตั้งแต่วันที่ 13 มกราคม CME ได้เล็งเห็นความเสี่ยงที่เพิ่มขึ้น จึงเปลี่ยนการเรียกเก็บเงินวางประกัน (margin) ของสัญญาฟิวเจอร์สโลหะเงินจากจำนวนคงที่มาเป็นแบบเปอร์เซ็นต์ (9%) ซึ่งหมายความว่ายิ่งราคาเงินสูงขึ้น คุณยิ่งต้องใช้เงินทุนมากขึ้นเพื่อรักษาหน้าตักของคุณไว้
เมื่อวันที่ 28 มกราคม มีการปรับเพิ่มมาร์จิ้นขึ้นอีกเป็น 11% และในคืนก่อนการพังทลายของราคาในวันที่ 30 มกราคม CME ก็ได้ปรับเพิ่มขึ้นอีกครั้งเป็น 15%
วงจรป้อนกลับเชิงลบที่ว่า “ราคาสูงขึ้น → มาร์จิ้นเพิ่มขึ้น → ถูกบังคับขาย → ราคาลดลง → เงินประกันไม่พอ → ถูกบังคับขายเพิ่มขึ้น” ได้ทำลายล้างสถานะซื้อ (long) ที่ใช้เลเวอเรจไปทีละชั้น นักลงทุนจำนวนมากไม่ได้ขายเพราะหมดความเชื่อมั่นในโลหะเงิน แต่เป็นเพราะส่วนของผู้ถือหุ้นในพอร์ตไม่เพียงพอต่อการวางเงินประกันเพิ่ม (margin call) และสถานะของพวกเขาจึงถูกบังคับปิดโดยตลาด
2. วงจรมรณะ (Death spiral) ของกองทุน ETF ที่มีเลเวอเรจ
ในตลาดปัจจุบัน อัลกอริทึมมักจะไร้ความปรานีมากกว่ามนุษย์หลายเท่า
ยกตัวอย่างเช่น กองทุน ETF โลหะเงินขาขึ้น 2 เท่า (2x long silver ETF) อย่าง AGQ เนื่องจากโครงสร้างเลเวอเรจ เมื่อราคาสินทรัพย์อ้างอิงร่วงลง กองทุนต้องเทขายความเสี่ยงออกก่อนตลาดปิดเพื่อรักษาเป้าหมายเลเวอเรจไว้ ในวันที่ 30 มกราคม AGQ ดิ่งลงเกือบ 60% ซึ่งกระตุ้นให้เกิดการล้างสถานะช่วงท้ายวันตามมูลค่าสินทรัพย์สุทธิ (NAV) โดยในช่วงเวลาประมาณ 13:25 น. ของวันนั้น อัลกอริทึมถูกบังคับให้เทขายสถานะจำนวนมหาศาลออกมาในจังหวะที่สภาพคล่องของตลาดเบาบางที่สุดพอดี
นี่คือการขายโดยไม่คำนึงถึงราคา สิ่งเดียวที่สนใจคือ "จะปิดสถานะได้ตามกำหนดหรือไม่" กระแสการขายตามโปรแกรมคอมพิวเตอร์แบบนี้คือตัวการหลักที่ทุบราคาเงินให้หลุดแนวรับสำคัญลงไปอย่างราบคาบ
3. สภาพคล่องในจีนที่ถูกล็อกไว้อย่างแน่นหนา
ในฐานะผู้บริโภคโลหะเงินจริงรายใหญ่ที่สุดของโลกและเป็นสนามการค้าที่สำคัญ ปฏิกิริยาของจีนจึงมีความสำคัญอย่างมหาศาล
อย่างไรก็ตาม ในช่วงเวลาวิกฤตนี้เอง เมื่อวันที่ 30 มกราคม ตลาดหลักทรัพย์เซินเจิ้นได้ระงับการซื้อขายกองทุนโลหะเงินที่ใหญ่ที่สุดแห่งหนึ่งของประเทศเป็นเวลาทั้งวัน ด้วยเหตุผลทางเทคนิคหรือด้านกฎระเบียบ นั่นหมายความว่านักลงทุนในประเทศจำนวนหลายหมื่นคนซึ่งเฝ้าดูราคาเงินในตลาดโลกพังทลาย ไม่มีช่องทางที่จะออกจากสถานะหรือปรับพอร์ตในประเทศได้เลย
เพื่อป้องกันความเสี่ยงหรือหาเงินสด เงินทุนเหล่านี้จึงถูกบีบให้ไหลออกไปยังตลาดต่างประเทศแทน โดยการเทขาย SLV (กองทุน ETF โลหะเงินที่ใหญ่ที่สุดในโลก) และสัญญาฟิวเจอร์สในตลาด COMEX การเทขายลักษณะที่เป็นการชดเชยข้ามตลาดเช่นนี้ได้สูบสภาพคล่องที่เหลืออยู่ของตลาดไปจนหมดสิ้น
แต่ท่ามกลางสถานการณ์ที่มืดมนนี้ กลับมีสัญญาณที่แปลกประหลาดและสำคัญอย่างยิ่งปรากฏขึ้น:
ในวันเดียวกันนั้นเอง แม้ว่าราคาเงินในตลาด COMEX ที่นิวยอร์กจะถูกถล่มลงมาอยู่ที่ 78 ดอลลาร์ แต่ราคาปิดของโลหะเงินในตลาด Shanghai Gold Exchange (SGE) เมื่อคำนวณเป็นดอลลาร์สหรัฐแล้ว กลับยังคงอยู่เหนือระดับ 120 ดอลลาร์ส่วนต่างราคาระหว่างจีนและสหรัฐฯ พุ่งสูงขึ้นเกินกว่า 40%
ในขณะเดียวกัน ข้อมูลระบุว่าจำนวนหุ้นที่ชำระแล้วของ SLV กลับเพิ่มขึ้นในวันที่ราคาพังทลาย โดยมีการสร้างหุ้นใหม่ประมาณ 51 ล้านหุ้น สิ่งนี้บอกอะไรเรา? ในขณะที่สัญญาในกระดาษกำลังพินาศ แต่นักลงทุนกระเป๋าหนักในโลกแห่งความเป็นจริงและสถาบันขนาดใหญ่กำลังก้าวเข้ามาเพื่อกว้านซื้อโลหะเงินจริงในราคาถูก
ในหน้ากราฟราคากำลังดิ่งเหว แต่ในคลังเก็บสินทรัพย์กลับมีการกักตุนเกิดขึ้นความย้อนแย้งนี้เป็นเบาะแสสำคัญในการตัดสินธรรมชาติที่แท้จริงของการเทขายครั้งนี้
II. อุปนิสัยคือโชคชะตา: ทำไมราคาเงินถึงบ้าคลั่งกว่าทองคำมากขนาดนี้?
หากนี่เป็นครั้งแรกที่คุณลงทุนในโลหะเงินอย่างหนัก เหตุการณ์นี้อาจทำให้คุณถึงกับต้องทบทวนทางเลือกในชีวิตใหม่ แต่ความผันผวนที่รุนแรงไม่ได้หมายความว่าตลาดพังพินาศ แต่มันคือสิ่งที่ถูกฝังอยู่ในดีเอ็นเอของโลหะเงินอยู่แล้ว โดยธรรมชาติแล้วราคาเงินมีความสุดโต่งกว่าทองคำมาก ด้วยเหตุผลทางโครงสร้าง 4 ประการดังนี้:
1. แหล่งเงินทุนที่มีความตื้นมาก
เมื่อวัดในรูปของดอลลาร์ ตลาดเงินมีขนาดเพียงประมาณหนึ่งในสิบของตลาดทองคำเท่านั้น
ลองนึกภาพว่าโลหะเงินคือสระน้ำขนาดเล็กและทองคำคือมหาสมุทรอันกว้างใหญ่ เงินจำนวน 1 พันล้านดอลลาร์ที่ไหลเข้าสู่ทองคำอาจทำให้เกิดเพียงระลอกคลื่นเบา ๆ แต่ถ้าอัดฉีดเข้าไปในโลหะเงิน มันสามารถกลายเป็นคลื่นสึนามิได้ สภาพคล่องที่ต่ำกว่าโดยธรรมชาติทำให้ราคาเงินมีแนวโน้มที่จะวิ่งเลยเถิด (overshoot) ทั้งในขาขึ้นและขาลง
2. อัตลักษณ์ที่แยกเป็นสองทาง
เรื่องราวของทองคำนั้นเรียบง่ายและบริสุทธิ์: มันคือ "เงินตรา" ซึ่งเป็นสินทรัพย์สำรองสำหรับธนาคารกลาง เป็นสินทรัพย์ปลอดภัย และเป็นปราการด่านสุดท้ายในการป้องกันการเสื่อมค่าของเงินกระดาษ
แต่โลหะเงินนั้นต่างออกไป มากกว่าครึ่งหนึ่งของตัวมันเป็นส่วนหนึ่งของภาคอุตสาหกรรม โดยถูกนำไปใช้อย่างหนักในแผงโซลาร์เซลล์ อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ เซมิคอนดักเตอร์ และรถยนต์ไฟฟ้า (EV)
เมื่อเศรษฐกิจโลกฟื้นตัว อุปสงค์ในภาคอุตสาหกรรมจะดึงราคาให้สูงขึ้น เมื่อเงินเฟ้อพุ่งสูง ด้านที่เป็นโลหะมีค่าจะดึงราคาให้สูงขึ้น แต่เมื่อเศรษฐกิจสะดุด อุปสงค์ในภาคอุตสาหกรรมจะเป็นสิ่งแรกที่ถูกตัดออก และคุณสมบัติในการเป็นสินทรัพย์ปลอดภัยของเงินก็ยังอ่อนแอกว่าทองคำ การสลับบทบาทไปมาระหว่าง "โลหะมีค่า" และ "โลหะอุตสาหกรรม" อยู่ตลอดเวลาเช่นนี้ หมายความว่าราคาเงินมักจะถูกยื้อยุดระหว่างสองแรง ส่งผลให้เกิดความผันผวนที่รุนแรง
3. เส้นอุปทานที่ตึงตัว
นี่คือข้อเท็จจริงที่นักลงทุนส่วนใหญมองข้าม: มากกว่า 70% ของผลผลิตโลหะเงินทั่วโลก มาจากการเป็นผลพลอยได้ (by-product) ของการทำเหมืองทองแดง ตะกั่ว และสังกะสี
นั่นหมายความว่าแม้ราคาเงินจะพุ่งไปที่ 100 หรือ 150 ดอลลาร์ เหมืองต่าง ๆ ก็ไม่สามารถเร่งผลผลิตเงินออกมาได้ทันที เพราะพวกเขาไม่สามารถอ้างเหตุผลในการทำเหมืองทองแดงหรือสังกะสีที่ไม่ทำกำไร เพียงเพื่อจะเอาโลหะเงินเพิ่มขึ้นได้
การตอบสนองของอุปทานต่อราคานั้นล่าช้าอย่างมากจนแทบจะหยุดนิ่ง เมื่ออุปสงค์พุ่งสูงขึ้นอย่างกะทันหัน การผลิตไม่สามารถยืดหยุ่นเพื่อช่วยลดแรงกระแทกของราคาที่พุ่งสูงได้ ดังนั้นกลไกการปรับตัวเดียวที่เหลืออยู่คือการที่ราคาต้องดีดตัวขึ้นอย่างรุนแรง
4. ยากต่อการกักเก็บในเชิงกายภาพ
ลองเปรียบเทียบด้วยเงิน 1 ล้านดอลลาร์สหรัฐเท่ากัน ที่ราคาทองคำในปัจจุบันประมาณ 5,000 ดอลลาร์ต่อออนซ์ จะได้ทองคำเพียง 6 กิโลกรัมเศษ ซึ่งเป็นทองแท่งไม่กี่แท่งที่ใส่ในกระเป๋าเอกสารได้อย่างสบาย ๆ แต่ที่ราคาเงิน 80 ดอลลาร์ต่อออนซ์ จะได้โลหะหนักเกือบ 400 กิโลกรัม ปริมาตรจะใหญ่กว่าหลายสิบเท่า ซึ่งคุณต้องใช้รถบรรทุกขนาดเล็ก ไม่ใช่แค่กระเป๋าถือ
สำหรับผู้ใช้ในภาคอุตสาหกรรมปลายน้ำ เช่น ผู้ผลิตแผงโซลาร์เซลล์ เรื่องนี้สำคัญมาก พวกเขาไม่สามารถสำรองสต็อกโลหะเงินจำนวนมหาศาลไว้ได้เนื่องจากค่าใช้จ่ายในการจัดเก็บและต้นทุนเงินทุนหมุนเวียนที่สูงเกินไป แต่ในขณะเดียวกันก็ไม่สามารถปล่อยให้สายการผลิตหยุดชะงักได้ นั่นทำให้พวกเขาไม่มีทางเลือกอื่นนอกจากต้องยอมรับความผันผวนของราคาอย่างจำนนเมื่อเกิดความปั่นป่วน ซึ่งจะยิ่งส่งผลให้ตลาดเกิดภาวะแตกตื่นเทขายได้ง่ายขึ้นในสภาวะสุดโต่ง
สรุปสั้น ๆ คือ โลหะเงินเปรียบเสมือนญาติที่มีค่าเบต้าสูง (high-beta) ของทองคำ ความผันผวนของมันมักจะสูงกว่าทองคำมากกว่า 2.5 เท่า หากคุณไม่สามารถยอมรับความจริงข้อนี้ได้ ก็เป็นการยากอย่างยิ่งที่จะอยู่รอดในตลาดโลหะเงิน
III. มองย้อนกลับไป 50 ปี: จะเกิดอะไรขึ้นหลังจากการทรุดตัวครั้งใหญ่?
ในการพิจารณาว่าการร่วงลงกว่า 40% นี้คือช่วงจบเกมหรือเป็นเพียงแค่ครึ่งแรก คุณต้องย้อนกลับไปดูประวัติศาสตร์ ในช่วง 50 ปีที่ผ่านมา โลหะเงินเผชิญกับการปรับตัวลดลงครั้งใหญ่หลายครั้ง และสิ่งที่เกิดขึ้นหลังจากนั้นก็แตกต่างกันไปในแต่ละรอบ
ช่วงเวลา | บริบท | การย่อตัวของราคา (Drawdown) | สิ่งที่เกิดขึ้นหลังจากนั้น |
ปี 2517–2519 | การปรับฐานระหว่างรอบในตลาดกระทิงครั้งใหญ่ครั้งแรก เนื่องจากความกังวลเรื่องเงินเฟ้อผ่อนคลายลงชั่วคราว | ประมาณ 45% | หลังจากใช้เวลาปรับฐานนาน 2 ปี ราคาโลหะเงินพุ่งจากประมาณ 3.75 ดอลลาร์ สู่ระดับ 50 ดอลลาร์ในปี 2523คิดเป็นการปรับตัวขึ้นกว่า 1,200% |
มีนาคม 2523 | เหตุการณ์ “Silver Thursday” การเปลี่ยนแปลงกฎเกณฑ์ของ COMEX บีบให้พี่น้องตระกูล Hunt ประสบภาวะชะงักงัน | มากกว่า 50% | ตลาดกระทิงสิ้นสุดลง, นำไปสู่สภาวะราคาซบเซาอย่างยาวนานเกือบ 20 ปี |
ปี 2549 | การพักตัวลงอย่างรุนแรงครั้งแรกหลังจากพุ่งขึ้นในช่วงเริ่มต้นของวัฏจักรเศรษฐกิจมหภาคที่ร้อนแรง | ประมาณ 40% | การสะสมกำลังในระยะสั้น ก่อนจะกลับมาปรับตัวสูงขึ้นต่อ |
ปี 2551 | วิกฤตการณ์ทางการเงินทั่วโลก เกิดสภาวะขาดแคลนสภาพคล่องเชิงระบบในทุกสินทรัพย์ | มากกว่า 55% | หลังจากทำจุดต่ำสุด ราคาโลหะเงินพุ่งทะยานขึ้นมากกว่า 400%ในช่วง 3 ปีต่อมา โดยทำจุดสูงสุดใกล้ระดับ 49 ดอลลาร์ในปี 2554 |
พฤษภาคม 2554 | CME ปรับขึ้นอัตราหลักประกันหลายครั้ง ส่งผลให้การซื้อขายที่หนาแน่นเกินไปเกิดการทรุดตัว | ประมาณ 35% (ในช่วงเริ่มต้น) | รอบขาขึ้นของตลาดกระทิงสิ้นสุดลง, ราคาโลหะเงินค่อยๆ ปรับตัวลดลงต่อเนื่องเป็นเวลาประมาณ 5 ปี โดยมีการย่อตัวของราคารวมมากกว่า 70% |
มีนาคม 2563 | สภาวะตื่นตระหนกด้านสภาพคล่องจากวิกฤตโควิด-19 | ประมาณ 35% | ราคาพุ่งขึ้นเกือบเท่าตัวภายใน 4 เดือน โดยดีดตัวจากประมาณ 12 ดอลลาร์ สู่ระดับเกือบ 30 ดอลลาร์ |
มกราคม 2569 | ภาวะ Margin Squeeze + ผลกระทบต่อเนื่องจาก Leveraged ETF + วิกฤตสภาพคล่องในจีน | ประมาณ 45% | ? (จนถึงขณะนี้ ราคาได้ดีดตัวขึ้นแล้วประมาณ 25% จากจุดต่ำสุด) |
จากข้อมูลสรุปนี้ รูปแบบที่ชัดเจนได้ปรากฏออกมาดังนี้:
การทรุดตัวของราคาที่นำไปสู่การสิ้นสุดของตลาดกระทิง (ปี 2523, 2554) มีลักษณะสำคัญร่วมกันคือ อุปสงค์ทรุดตัวลงและโครงสร้างราคาพังทลายลงในปี 2523 เกิดจากการที่ตลาดสั่งห้ามเปิดสถานะ Long ใหม่ ซึ่งอนุญาตให้เพียงการขายแต่ไม่ให้ซื้อ จึงเป็นการสกัดอุปสงค์อย่างผิดธรรมชาติ ขณะที่ในปี 2554 เกิดจากความกังวลเรื่องมาตรการ QE เริ่มจางหายไป เงินเฟ้อไม่ได้พุ่งสูงตามที่คาดการณ์ และกระแสเงินเก็งกำไรไหลออกหลังจากความตื่นตระหนกเรื่องการพิมพ์เงินได้สะท้อนในราคาไปหมดแล้ว
การทรุดตัวที่เป็นเพียงจุดพักฐานระหว่างรอบ (ปี 2517, 2551, 2563) โดยพื้นฐานแล้วคือการล้างสถานะ Leverage ที่สูงเกินไป (Leverage Clean-outs)สมมติฐานพื้นฐานของการขับเคลื่อนราคา (ความเสี่ยงด้านเงินเฟ้อ อุปทานตึงตัว) ยังคงไม่เปลี่ยนแปลง ตลาดเพียงแต่ปรับตัวขึ้นไกลและเร็วเกินไป ด้วยการใช้ Leverage ที่มากเกินไป และจำเป็นต้องมีการปรับสมดุลเชิงระบบ
แล้วเหตุการณ์ในปี 2569 อยู่ในกลุ่มไหน? จากข้อมูลปัจจุบัน ดูเหมือนว่าจะคล้ายกับปี 2517 มากกว่า การปรับขึ้นอัตราหลักประกันอย่างต่อเนื่องและการบังคับลดสถานะ Leverage ในกองทุน Leveraged ETF เป็นสัญญาณตามตำราของการล้างสถานะ Leverage ขณะเดียวกัน พื้นฐานด้านอุปสงค์และอุปทานในระดับลึกที่สุดยังไม่ได้แย่ลง แต่กลับมีความตึงตัวมากยิ่งขึ้นด้วยซ้ำ
IV. ความจริงเบื้องหลัง: การพังทลายเชิงโครงสร้างของสมดุลอุปสงค์และอุปทานของโลหะเงิน
ก่อนจะพูดถึงคำถามที่ว่า “ควรซื้อที่จุดนี้หรือไม่” เราควรพักเรื่องกราฟไว้ก่อนแล้วมาดูบัญชีพื้นฐานของตลาด จากรายงาน World Silver Survey 2025 ของ Silver Institute พบว่าโลหะเงินกำลังเผชิญกับการเปลี่ยนแปลงเชิงโครงสร้างที่ไม่เหมือนกับในช่วงหลายทศวรรษที่ผ่านมา
1. ภาวะอุปทานขาดแคลนติดต่อกันเป็นปีที่ 5
ตั้งแต่ปี 2564 ตลาดโลหะเงินโลกอยู่ในภาวะขาดดุลติดต่อกัน 5 ปี โดยประมาณดังนี้:
- ปี 2564 ขาดดุลประมาณ 79.3 ล้านออนซ์
- ปี 2565 ขาดดุลประมาณ 270 ล้านออนซ์
- ปี 2566 ขาดดุลประมาณ 210 ล้านออนซ์
- การขาดดุลในปี 2024: ประมาณ 151 ล้านออนซ์
- ปี 2025: การคาดการณ์ล่าสุดยังคงระบุว่ามีการขาดดุลประมาณ 100 ล้านออนซ์
เมื่อรวมกันแล้ว คิดเป็นการขาดแคลนโลหะเงินจริงเกือบ 800 ล้านออนซ์ในรอบ 5 ปี ซึ่งเทียบเท่ากับผลผลิตจากเหมืองทั่วโลกเป็นเวลาเกือบ 10 เดือน คำถามคือเงินเหล่านั้นหายไปไหน? คำตอบคือมันถูกส่งเข้าสู่สายการผลิต ไม่ใช่เก็บไว้ในตู้นิรภัย
2. ความต้องการที่แท้จริงจากการเปลี่ยนผ่านด้านพลังงาน
ต่างจากภาวะบ้าคลั่งในการเก็งกำไรเมื่อปี 2011 ความต้องการโลหะเงินในรอบนี้ถูกขับเคลื่อนโดยการเปลี่ยนผ่านของเทคโนโลยีหลักในภาคเศรษฐกิจจริง:
- แผงโซลาร์เซลล์ (Solar PV): ด้วยการแพร่หลายของเทคโนโลยี TOPCon และ HJT ปริมาณการใช้โลหะเงินต่อวัตต์จึงหยุดลดลง และยังปรับตัวเพิ่มขึ้นในบางรูปแบบด้วยซ้ำ ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา เฉพาะอุตสาหกรรมโซลาร์เซลล์เพียงอย่างเดียวมีการบริโภคโลหะเงินมากกว่า 15–20% ของความต้องการทั่วโลก
- AI และศูนย์ข้อมูล: ชิปไฮเอนด์และฮาร์ดแวร์สื่อสารความถี่สูงต้องพึ่งพาซิลเวอร์เพสต์ (Silver Paste) ในการนำไฟฟ้า
- รถยนต์ไฟฟ้า (EVs): รถยนต์ไฟฟ้าล้วนใช้โลหะเงินมากกว่ารถยนต์เครื่องยนต์สันดาปภายใน (ICE) แบบดั้งเดิมถึงสองเท่า
3. การควบคุมอุปทานผ่านกฎระเบียบ
ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2026 จีนได้เริ่มใช้มาตรการใบอนุญาตส่งออกโลหะเงินที่เข้มงวด ในฐานะผู้ส่งออกโลหะเงินบริสุทธิ์ที่สำคัญที่สุด ความเคลื่อนไหวนี้เปรียบเสมือนการจำกัดสภาพคล่องของโลหะเงินทั่วโลกผ่านกลไกทางปกครอง
ภายใต้บริบทของนโยบายนี้ การที่นักลงทุนที่เปิดสถานะขาย (Short) ในนิวยอร์กและลอนดอนจะหาโลหะเงินในตลาดสปอตเพื่อปิดสถานะจึงทำได้ยากขึ้นมาก
ในปี 1980 และ 2011 ราคาโลหะเงินปรับตัวลงเพราะราคาสูงเกินไปเมื่อเทียบกับปัจจัยพื้นฐาน แต่ในปี 2026 ราคาลดลงเนื่องจากสถานะเลเวอเรจถูกล้าง อย่างไรก็ตาม ด้วยภาวะขาดแคลนที่แท้จริงในเบื้องหลัง ตลาดจึงเผชิญกับความยากลำบากในการกดราคาให้ต่ำลงกว่านี้
V. ขณะนี้เราอยู่จุดไหนในตลาดกระทิง?
หากตลาดกระทิงของโลหะเงินเปรียบเหมือนละคร 10 ฉาก การดิ่งลงอย่างหนักในช่วงปลายเดือนมกราคมน่าจะเป็นเพียงช่วงไฟดับเมื่อจบฉากที่ 5 มากกว่าที่จะเป็นการปิดม่านหลังจบฉากที่ 10
คุณสามารถวิเคราะห์ตำแหน่งดังกล่าวได้จาก 3 มุมมอง:
1. ระยะเวลา: ตลาดกระทิงในช่วงทศวรรษ 1970 กินเวลาประมาณ 10 ปี (1971–1980) และในช่วงทศวรรษ 2000 ก็อยู่ที่ประมาณ 10 ปีเช่นกัน (2001–2011) ส่วนการเคลื่อนไหวที่แท้จริงของโลหะเงินในรอบนี้เริ่มขึ้นในช่วงปี 2019–2020 ซึ่งปัจจุบันเพิ่งผ่านมาเพียง 6-7 ปีเท่านั้น ซึ่งสั้นกว่าวงจรตลาดกระทิงเต็มตัวตามปกติ
2. อัตราส่วนทองคำต่อเงิน (Gold–silver ratio): นี่คือตัวชี้วัดสำคัญที่บอกว่าราคาโลหะเงินแพงแค่ไหนเมื่อเทียบกับทองคำ ณ จุดสูงสุดในปี 1980 อัตราส่วนนี้ลดลงไปถึง 17 และที่จุดสูงสุดในปี 2011 อยู่ที่ 32
ก่อนการดิ่งลงของราคาในรอบนี้ อัตราส่วนดังกล่าวได้ปรับตัวลดลงมา แต่ปัจจุบันยังคงทรงตัวอยู่ที่ประมาณ 60 นั่นหมายความว่า เมื่อเทียบกับทองคำแล้ว โลหะเงินยังไม่ไปถึงระดับราคาที่บ้าคลั่งจนหลุดกรอบเหมือนที่เคยเห็นในช่วงสูงสุดของรอบใหญ่ในอดีต จึงยังคงมีพื้นที่ให้ราคาปรับตัวเพิ่มขึ้นตามมา
3. คุณภาพของการดีดตัวกลับ: ในช่วงเริ่มต้นของตลาดหมีที่แท้จริง การดีดตัวกลับมักจะอ่อนแรงและเกิดขึ้นเพียงสั้นๆ แต่ในครั้งนี้ หลังจากแตะระดับ 64 ดอลลาร์ ราคาโลหะเงินกลับดีดตัวขึ้นแบบ V-shape มาอยู่ที่บริเวณ 80 ดอลลาร์ การฟื้นตัวอย่างรวดเร็วเช่นนี้บ่งชี้ว่ามีเงินทุนจำนวนมากที่รอเข้าซื้อเมื่อราคาย่อตัว
เมื่อพิจารณารวมกัน สัญญาณเหล่านี้บ่งชี้ว่าเหตุการณ์ในช่วงปลายเดือนมกราคมน่าจะเป็นการทดสอบที่รุนแรงในช่วงกลางเกม มากกว่าที่จะเป็นการเป่านกหวีดหมดเวลา
VI. หากต้องการเข้าลงทุน ควรเลือกเส้นทางไหน?
เมื่อตรรกะชัดเจนแล้ว คำถามต่อไปคือการดำเนินการ ซึ่งวิธีการถือครองโลหะเงินที่แตกต่างกันจะอยู่ในจุดที่ต่างกันอย่างสิ้นเชิงบนเส้นกราฟความเสี่ยงและผลตอบแทน
1. โลหะเงินจริง: แนวป้องกันสุดท้าย
หากความกังวลหลักของคุณคือความล้มเหลวเชิงระบบของระบอบการเงิน หรือหากคุณมองถึงความมั่งคั่งสำหรับหลายรุ่นอายุ แท่งเงินและเหรียญเงินคือคำตอบเดียวที่แท้จริง แต่ต้องตระหนักว่าส่วนต่างระหว่างราคาซื้อและราคาขายนั้นกว้าง อีกทั้งค่าธรรมเนียมในการจัดเก็บและขนส่งก็สูง โลหะเงินจริงเหมาะสำหรับผู้ที่ซื้อแล้วเก็บลืม
2. กองทุน Silver ETF (SLV / PSLV): ทางเลือกที่สมดุล
สำหรับคนส่วนใหญ่ ETF คือทางเลือกที่สมดุลที่สุด SLV เป็นทรัสต์โลหะเงินจริงที่ออกแบบมาเพื่อติดตามราคาสปอตด้วยสภาพคล่องที่สูงและส่วนต่างราคาที่แคบ ขณะที่ PSLV ซึ่งบริหารโดย Sprott เป็นที่นิยมมากกว่าในกลุ่มนักลงทุนที่เคร่งครัดเรื่องสินทรัพย์ที่จับต้องได้ เนื่องจากมีการถือครองแท่งเงินแบบจัดสรรเต็มจำนวนและอนุญาตให้แลกคืนเป็นโลหะจริงได้ในระดับหนึ่ง ETF เหล่านี้เป็นเครื่องมือที่สะดวกและค่อนข้างระมัดระวังในการทำกำไรจากการเคลื่อนไหวของราคาโลหะเงินในระยะกลางถึงระยะยาว โดยไม่ต้องจัดการเรื่องการจัดเก็บด้วยตนเอง
3. กองทุน Leveraged ETF (AGQ): ดาบสองคม
อย่ามองว่ากองทุน AGQ ซึ่งเป็น ETF โลหะเงินแบบ Long 2 เท่า เป็นเหมือน SLV ฉบับเร่งแรงทะลุพิกัดสำหรับการถือครองตลอดไป การดิ่งลงถึง 60% ในวันเดียวเมื่อวันที่ 30 มกราคม คือบทเรียนที่เพียงพอแล้ว เนื่องจากมีการปรับสถานะเลเวอเรจทุกวัน ในตลาดที่ผันผวนสูงและเคลื่อนไหวออกข้าง ราคาโลหะเงินอาจจะไม่ไปไหนในเชิงสุทธิ แต่ NAV ของ AGQ จะถูกกัดกร่อนด้วยค่าความเสื่อมจากการแกว่งตัว (Volatility Decay) มันคือมีดผ่าตัดสำหรับการทำกำไรระยะสั้น ไม่ใช่หมอนสำหรับหนุนนอน
4. หุ้นเหมืองแร่ (SIL / SILJ): ตัวขยายผลตอบแทน
หุ้นเหมืองเงินโดยพื้นฐานแล้วคือการเดิมพันด้วยเลเวอเรจต่อราคาโลหะเงิน เมื่อราคาโลหะเงินพุ่งขึ้น 20% เหมืองที่บริหารจัดการดี มีการควบคุมต้นทุนและมีปริมาณสำรองที่ดีอาจมีกำไรพุ่งขึ้น 50% หรือมากกว่านั้น โดยราคาหุ้นมักจะแกว่งตัวรุนแรงยิ่งกว่าราคาโลหะเสียอีก สำหรับนักลงทุนที่มีความเข้าใจในหุ้นและกำลังมองหา Alpha ที่สูงขึ้น นอกเหนือจากมุมมองเชิงบวกต่อโลหะเงินแล้ว ETF อย่าง SIL และ SILJ คือวิธีเพิ่มระดับการลงทุนเชิงรุก
VII. การบริหารความเสี่ยง: จะนอนหลับได้อย่างไรในตลาดที่บ้าคลั่งเช่นนี้?
มีคำกล่าวในแวดวงนักลงทุนโลหะเงินว่า:“โลหะเงินคือวิธีที่ทำให้คุณรวย แต่สิ่งนี้จะพยายามทำให้คุณล้มละลายเสียก่อน”
ด้วยความผันผวนระดับนี้ คุณต้องมีระบบป้องกันที่แข็งแกร่งยิ่งกว่าสมมติฐานการลงทุนของคุณ:
- อย่าใช้เลเวอเรจเต็มพิกัด: CME สามารถเปลี่ยนแปลงกฎการวางหลักประกันได้ทุกเมื่อ หากคุณใช้เลเวอเรจจนเต็ม การปรับกฎเพียงครั้งเดียวก็อาจทำให้พอร์ตของคุณถูกล้างได้ก่อนรุ่งสาง
- ใช้อัตราส่วนทองคำต่อเงินเพื่อการปรับพอร์ตแบบไดนามิก:
- เมื่ออัตราส่วนอยู่เหนือ 80 โลหะเงินจะถือว่าราคาถูกตามสถิติเมื่อเทียบกับทองคำ การเริ่มให้น้ำหนักการลงทุนในโลหะเงินมากขึ้นจึงเป็นเรื่องที่สมเหตุสมผล
- เมื่ออัตราส่วนลดลงกลับมาอยู่ที่ประมาณ 60 การเริ่มทำกำไรจากโลหะเงินบางส่วนและสลับไปถือทองคำที่มีความมั่นคงมากกว่าอาจเป็นทางเลือกที่เหมาะสม
- หากอัตราส่วนลดลงต่ำกว่า 40 แสดงว่าปกติแล้วโลหะเงินกำลังอยู่ในสภาวะที่ร้อนแรงเกินไปอย่างมาก นั่นคือจังหวะที่นักลงทุนจำนวนมากเลือกที่จะโยกการลงทุนส่วนใหญ่กลับไปที่ทองคำ และเหลือโลหะเงินไว้เพียงเล็กน้อยเพื่อเป็นโอกาสทำกำไรส่วนเพิ่มเท่านั้น
- เคารพขีดจำกัดความอดทนของตนเอง: หากกราฟแท่งเทียนสีแดงเพียงแท่งเดียวที่ติดลบ 40% ทำให้คุณนอนไม่หลับหรือรบกวนการใช้ชีวิตประจำวัน แสดงว่าขนาดพอร์ตของคุณใหญ่เกินไป ควรปรับลดขนาดลงมาให้อยู่ในระดับที่คุณสามารถเฝ้าดูความผันผวนได้โดยที่มือไม่สั่น
บทสรุป: แร่เงินไม่เคยปรานีใคร
ย้อนกลับไปยังคำถามแรก: แท่งเทียนสีแดงขนาดใหญ่ในช่วงปลายเดือนมกราคมนั้นคืออะไร?
มันคือการทดสอบความเชื่อมั่นของฝั่งขาขึ้นอย่างโหดเหี้ยม และการล้างเลเวอเรจในตลาดแบบถูกบังคับ สิ่งนี้ย้ำเตือนทุกคนว่า ตลาดกระทิงของแร่เงินไม่ใช่การเดินเล่นบนเนินเขาที่ลาดเอียงอย่างนุ่มนวล แต่เป็นการเดินทางผ่านคลื่นลมที่รุนแรง
หากพิจารณาจากปัจจัยพื้นฐานด้านอุปสงค์และอุปทาน แร่เงินยังคงมีสถานะที่แข็งแกร่ง โดยอุปสงค์ภาคอุตสาหกรรมกำลังขยายตัว ช่องทางการส่งออกตึงตัวขึ้น และการขาดแคลนแร่เงินจริงกำลังสะสมตัวมากขึ้น ในแง่ของปัจจัยทางเทคนิคและโครงสร้างตลาด การร่วงลงครั้งนี้ดูเหมือนเป็นการระบายแรงดันเพื่อกำจัดเลเวอเรจที่เปราะบางและเปิดพื้นที่สำหรับรอบถัดไป มากกว่าจะเป็นการล่มสลายของภาพรวม
แร่เงินไม่เคยบอกจังหวะซื้อหรือขายให้คุณทราบอย่างนุ่มนวล แต่มันมักจะสร้างแท่งเทียนสีแดงยาวเหยียดบนหน้าจอและจ้องมองคุณ พร้อมตั้งคำถามว่า:
“คุณเข้าใจฉันจริงๆ หรือไม่? คุณเชื่อมั่นในวิจารณญาณของตัวเองแค่ไหน?”
ในตลาดแห่งนี้ การอยู่รอดสำคัญกว่าการรวยเร็ว ม่านการแสดงของแร่เงินยังไม่ปิดลง แต่ก่อนที่แสงไฟจะกลับมาสว่างอีกครั้ง โปรดตรวจสอบให้แน่ใจว่าคุณได้รัดเข็มขัดนิรภัยไว้แน่นแล้ว
บทความนี้จัดทำขึ้นเพื่อการวิเคราะห์ตรรกะของตลาดและแสดงทัศนะส่วนบุคคลเท่านั้น มิได้ถือเป็นคำแนะนำในการลงทุน แร่เงินมีความผันผวนสูง การลงทุนมีความเสี่ยง การตัดสินใจใดๆ จะต้องเป็นอิสระและสอดคล้องกับระดับความเสี่ยงที่ยอมรับได้ของตนเอง
บทความแนะนำ
