ยุติข้อพิพาทค่าปรับ 4.1 พันล้านดอลลาร์. ศาลสูงสุดของสหภาพยุโรปพิพากษายืนตามคำตัดสินคดีต่อต้านการผูกขาดของแอนดรอยด์, Google แพ้อุทธรณ์

TradingKey - เมื่อวันที่ 2 กรกฎาคม ตามเวลาท้องถิ่น ศาลยุติธรรมแห่งสหภาพยุโรป ซึ่งเป็นศาลสูงสุดของสหภาพยุโรป ได้ออกคำพิพากษาตัดสินขั้นสุดท้ายที่มีผลผูกพันทางกฎหมาย โดยปฏิเสธคำอุทธรณ์ของ Google และ Alphabet ซึ่งเป็นบริษัทแม่ ( GOOGL )( GOOG) ที่ยื่นคัดค้านโทษปรับฐานผูกขาดทางการค้าของ Android และยังคงยืนกรานตามคำสั่งปรับเป็นมูลค่า 4.1 พันล้านยูโร (ประมาณ 4.67 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ)

การต่อสู้ทางกฎหมายอันยาวนานถึง 8 ปีครั้งนี้สิ้นสุดลงด้วยความพ่ายแพ้ของ Google ซึ่งถือเป็นชัยชนะครั้งสำคัญของหน่วยงานกำกับดูแลของสหภาพยุโรปในด้านการต่อต้านการผูกขาด

จากข่าวนี้ ส่งผลให้ราคาหุ้นของ Google ร่วงลงมากกว่า 1.5% ในช่วงหนึ่งของการซื้อขายก่อนเปิดตลาดเมื่อวันพฤหัสบดี

ที่มา: TradingView

บทลงโทษดังกล่าวต้องย้อนไปในปี 2561 เมื่อคณะกรรมาธิการยุโรปได้สั่งปรับเป็นประวัติการณ์ถึง 4.34 พันล้านยูโร เนื่องจาก Google ได้ใช้อำนาจเหนือตลาดโดยมิชอบผ่านระบบปฏิบัติการ Android ของตน

หน่วยงานกำกับดูแลกล่าวหา Google ว่าเสริมสร้างการผูกขาดของเสิร์ชเอ็นจินผ่านพฤติกรรมต่อต้านการแข่งขัน 3 ประการ ได้แก่ ประการแรก บังคับให้ผู้ผลิตโทรศัพท์ติดตั้ง Google Search และเบราว์เซอร์ Chrome ล่วงหน้า เพื่อเป็นเงื่อนไขในการอนุญาตให้ใช้สิทธิ์ร้านค้าแอปพลิเคชันของ Google ประการที่สอง จ่ายเงินให้แก่ผู้ผลิตรายใหญ่และผู้ให้บริการเครือข่ายมือถือเพื่อให้ติดตั้งเฉพาะ Google Search ล่วงหน้า และประการที่สาม จำกัดไม่ให้ผู้ผลิตจำหน่ายอุปกรณ์ที่รันระบบปฏิบัติการ Android เวอร์ชันดัดแปลงที่ไม่ได้รับการอนุมัติ

Google ได้ยื่นอุทธรณ์ทันที แม้ว่าศาลชั้นต้นแห่งสหภาพยุโรปจะยืนกรานตามคำตัดสินเดิมเกี่ยวกับพฤติกรรมผูกขาดในปี 2565 แต่ได้ลดโทษปรับลงเหลือ 4.1 พันล้านยูโร

Google ไม่ได้หยุดเพียงแค่นั้น โดยยังคงยื่นอุทธรณ์ต่อศาลยุติธรรมแห่งสหภาพยุโรปเพื่อพยายามกลับคำพิพากษา อย่างไรก็ตาม คำตัดสินขั้นสุดท้ายได้ปฏิเสธคำอุทธรณ์ทั้งหมดของ Google อย่างชัดเจน และยืนยันพฤติกรรมการใช้อำนาจเหนือตลาดโดยมิชอบผ่านระบบ Android ส่งผลให้ข้อพิพาทด้านการผูกขาดที่ยืดเยื้อมานาน 8 ปีนี้สิ้นสุดลงอย่างเป็นทางการ

Google ออกแถลงการณ์ตอบโต้ ยืนยันดำเนินการสอดคล้องตามกฎระเบียบข้อบังคับแล้ว

โฆษกของ Google ชี้แจงต่อการแพ้คดีในครั้งนี้ว่า คำตัดสินดังกล่าวไม่ได้คำนึงถึงต้นทุนอันมหาศาลที่บริษัทต้องแบกรับเพื่อรักษาให้ระบบ Android ยังคงเปิดกว้าง สามารถทำงานร่วมกันได้ และไม่มีค่าใช้จ่าย อย่างไรก็ดี โฆษกยังระบุด้วยว่านับตั้งแต่ปี 2561 หลังจากมีคำตัดสินในครั้งแรก บริษัทได้ปรับปรุงข้อตกลงความเป็นพันธมิตรเพื่อความสอดคล้องตามกฎระเบียบแล้ว และจะยังคงมุ่งเน้นไปที่การพัฒนานวัตกรรมและรักษาระบบนิเวศให้มีลักษณะเปิดกว้างต่อไป

อันที่จริง แม้ว่าโมเดลธุรกิจแบบไม่มีค่าใช้จ่ายของ Android จะมีส่วนช่วยให้สมาร์ตโฟนเป็นที่ยอมรับและใช้งานกันอย่างแพร่หลายทั่วโลก แต่หน่วยงานกำกับดูแลของสหภาพยุโรปแย้งว่าโมเดลนี้ไม่ควรถูกใช้เป็นเครื่องมือในการกีดกันการแข่งขัน

FairSearch ซึ่งเป็นกลุ่มผู้ร้องเรียนที่ยื่นฟ้องคดีนี้ต่อคณะกรรมาธิการยุโรปเป็นครั้งแรกในปี 2556 แสดงความยินดีต่อคำตัดสินดังกล่าว โดยเรียกคำตัดสินนี้ว่าเป็น "ชัยชนะครั้งสำคัญในศาลสูงสุดของยุโรปต่อพฤติกรรมการกีดกันการแข่งขันในตลาดมือถือของ Google" โดยทางกลุ่มเชื่อว่าพฤติกรรมของ Google ไม่เพียงแต่ส่งผลเสียต่อทางเลือกของผู้บริโภคเท่านั้น แต่ยังจำกัดพื้นที่ในการเติบโตของคู่แข่งอีกด้วย

สหภาพยุโรปปรับกฎระเบียบป้องกันการผูกขาดของบริษัทเทคโนโลยีรายใหญ่ให้เป็นมาตรฐานปกติ

นี่ไม่ใช่ครั้งแรกที่ Google ต้องเผชิญกับบทลงโทษอย่างรุนแรงจากการผูกขาดทางการค้าในสหภาพยุโรป (EU) โดยในช่วงทศวรรษที่ผ่านมา คณะกรรมาธิการยุโรปได้ดำเนินการสอบสวนการผูกขาดทางการค้าของบริษัทอย่างต่อเนื่อง ส่งผลให้มียอดค่าปรับสะสมรวมแล้วเกือบ 1.1 หมื่นล้านยูโร

นอกเหนือจากคดี Android แล้ว ก่อนหน้านี้สหภาพยุโรปยังเคยสั่งปรับ Google เป็นเงิน 2.95 พันล้านยูโร จากพฤติกรรมที่เป็นการกีดกันการแข่งขันในธุรกิจเทคโนโลยีโฆษณา

การสอบสวนที่กำลังดำเนินอยู่ในปัจจุบันครอบคลุมข้อกล่าวหาหลายประการ รวมถึงการเอื้อประโยชน์ให้แก่ผลิตภัณฑ์ของตนเองในผลการค้นหา การละเมิดกฎระเบียบในการดำเนินงานของร้านค้าแอปพลิเคชัน (app store) และการลดอันดับผลการค้นหาข่าวสาร โดยคาดว่า Google จะต้องเผชิญกับบทลงโทษเพิ่มเติมในระยะเวลาอันใกล้นี้

เนื่องจากขนาดของเศรษฐกิจดิจิทัลยังคงขยายตัวอย่างต่อเนื่อง การกำกับดูแลของสหภาพยุโรปต่อบริษัทเทคโนโลยีรายใหญ่ (Big Tech) จึงเข้มงวดขึ้นอย่างต่อเนื่อง นอกเหนือจากการบังคับใช้กฎหมายป้องกันการผูกขาดแบบดั้งเดิมแล้ว กฎหมายตลาดดิจิทัล (DMA) กำลังกลายเป็นเครื่องมือสำคัญในการควบคุมพฤติกรรมของบริษัทยักษ์ใหญ่ด้านเทคโนโลยีเหล่านี้

เมื่อช่วงต้นปีที่ผ่านมา Google ถูกกำหนดให้ต้องขจัดอุปสรรคทางเทคนิคสำหรับระบบช่วยค้นหาด้วย AI ของคู่แข่งบนระบบปฏิบัติการ Android และเปิดเผยข้อมูลสำคัญให้แก่ผู้ให้บริการโปรแกรมค้นหา (search engine) รายอื่น ๆ ขณะเดียวกัน Google ยังเผชิญกับความเสี่ยงที่จะถูกลงโทษครั้งใหม่จากการถูกกล่าวหาว่าละเมิดกฎระเบียบของ DMA

คำตัดสินขั้นสุดท้ายของศาลสูงสุดแห่งสหภาพยุโรปในครั้งนี้ ไม่เพียงแต่แสดงให้เห็นถึงความมุ่งมั่นของสหภาพยุโรปในการปกป้องการแข่งขันในตลาดเท่านั้น แต่ยังถือเป็นเกณฑ์อ้างอิงที่สำคัญสำหรับการกำกับดูแลการผูกขาดในยุคดิจิทัลทั่วโลกอีกด้วย