ระบบปิโตรดอลลาร์กำลังล้มเหลวหรือไม่? ความสัมพันธ์เชิงบวกระหว่างดอลลาร์และน้ำมันดิบแตะระดับสุดโต่งเป็นประวัติการณ์

TradingKey - ท่ามกลางสถานการณ์ความขัดแย้งทางภูมิรัฐศาสตร์ในตะวันออกกลาง ความสัมพันธ์เชิงบวกระหว่างเงินดอลลาร์สหรัฐและราคาน้ำมันดิบได้พุ่งสูงขึ้นสู่ระดับสูงสุดนับตั้งแต่มีการจัดตั้งดัชนี Bloomberg Dollar Spot Index ในปี 2548 ซึ่งหมายความว่าระดับที่เงินดอลลาร์และน้ำมันดิบเบรนท์ผันผวนไปในทิศทางเดียวกันในแต่ละวันนั้น แตะระดับที่แข็งแกร่งที่สุดในรอบกว่าสองทศวรรษ

ภายใต้ตรรกะดั้งเดิมของ "ระบบเปโตรดอลลาร์" การทำธุรกรรมน้ำมันดิบทั่วโลกจะชำระด้วยเงินดอลลาร์สหรัฐ การแข็งค่าของเงินดอลลาร์จะเพิ่มต้นทุนการซื้อน้ำมันสำหรับระบบเศรษฐกิจที่ไม่ได้ใช้เงินดอลลาร์ ซึ่งจะไปสกัดกั้นความต้องการน้ำมันดิบ ดังนั้น โดยปกติแล้วทั้งสองอย่างนี้จึงมักมีความสัมพันธ์ในเชิงลบต่อกัน

อย่างไรก็ตาม ความขัดแย้งระหว่างสหรัฐฯ และอิหร่านในปัจจุบันได้เปลี่ยนกฎเกณฑ์เดิมนี้ โดยในช่วงการซื้อขายที่นิวยอร์กเมื่อวันพฤหัสบดี ดัชนี Bloomberg Dollar Spot Index ปรับตัวเพิ่มขึ้นประมาณ 0.3% ขณะที่สัญญาน้ำมันดิบเบรนท์ล่วงหน้าก็บันทึกยอดเพิ่มขึ้นในระดับที่ใกล้เคียงกันในเวลาเดียวกัน ซึ่งทั้งสองเคลื่อนไหวในทิศทางเดียวกันอย่างสอดคล้องซึ่งเกิดขึ้นได้ยาก

ตลอดช่วงเวลาส่วนใหญ่ของไตรมาสแรกในปีนี้ เงินดอลลาร์สหรัฐและราคาน้ำมันยังคงมีความสัมพันธ์ในเชิงลบ แต่ตั้งแต่ช่วงต้นเดือนมีนาคมเป็นต้นมา ความสัมพันธ์ดังกล่าวได้เปลี่ยนจากเชิงลบเป็นเชิงบวกและยังคงดำเนินต่อเนื่องมาจนถึงปัจจุบัน

เบรนต์ ดอนเนลลี ประธานบริษัท Spectra Markets ตั้งข้อสังเกตว่า ปัจจัยขับเคลื่อนตลาดในปัจจุบันได้เปลี่ยนจากตัวแปรมหภาคแบบดั้งเดิมไปเป็นเรื่องภูมิรัฐศาสตร์ เหตุการณ์ข่าว ความต้องการเปิดรับความเสี่ยง และการซื้อขายตามโมเมนตัม โดยระบุว่า "แก่นหลักของการวิเคราะห์ตลาดได้ถูกลดทอนลงเหลือเพียงแค่ว่าน้ำมันจะปรับตัวขึ้นหรือลงเท่านั้น"

แรงกดดันต่อเศรษฐกิจมหภาคทั่วโลกท่ามกลางการพุ่งสูงขึ้นพร้อมกันของค่าเงินดอลลาร์สหรัฐและราคาน้ำมัน

เมื่อดอลลาร์สหรัฐและราคาน้ำมันดิบปรับตัวสูงขึ้นพร้อมกัน สิ่งนี้บ่งชี้ว่าสภาวะเศรษฐกิจมหภาคทั่วโลกกำลังเผชิญกับแรงกดดันระลอกใหม่

น้ำมันดิบถือเป็นแรงขับเคลื่อนสำคัญของเงินเฟ้อทั่วโลก การที่เงินดอลลาร์และราคาน้ำมันปรับตัวสูงขึ้นพร้อมกันมักบ่งชี้ว่า ต้นทุนพลังงานที่เพิ่มขึ้นกำลังส่งผลให้คาดการณ์เงินเฟ้อโดยรวมขยับสูงขึ้น ภายใต้สถานการณ์เช่นนี้ ธนาคารกลางสหรัฐ (เฟด) อาจจำเป็นต้องคงอัตราดอกเบี้ยให้อยู่ในระดับสูงเป็นเวลานานขึ้นเพื่อควบคุมเงินเฟ้อ และอาจถึงขั้นพิจารณาการปรับขึ้นอัตราดอกเบี้ยเพิ่มเติม ขณะที่ธนาคารกลางหลักแห่งอื่น ๆ อาจมีความระมัดระวังมากขึ้นหรือใช้นโยบายที่เข้มงวดขึ้นเพื่อรับมือกับแรงกดดันเงินเฟ้อที่เกิดจากสินค้านำเข้า

คริส เทอร์เนอร์ หัวหน้าฝ่ายกลยุทธ์อัตราแลกเปลี่ยนของ ING กล่าวในสัปดาห์นี้ว่า "หากตลาดหุ้นทั่วโลกไม่ได้ปรับตัวลดลงอย่างเป็นระบบ ความผันผวนเพียงเล็กน้อยในตลาดเงินจะยังคงถูกครอบงำโดยการเคลื่อนไหวสำคัญของราคาน้ำมันในระยะถัดไป รวมถึงการตอบสนองเชิงนโยบายของบรรดาธนาคารกลางหลัก ซึ่งรวมถึงเฟด ต่อภาวะเงินเฟ้อที่พุ่งสูงขึ้น"

สำหรับกลุ่มผู้นำเข้าน้ำมันสุทธิ เช่น ยุโรป ญี่ปุ่น และตลาดเกิดใหม่ส่วนใหญ่ การปรับตัวขึ้นพร้อมกันนี้สร้างผลกระทบซ้ำเติมเป็นสองเท่า ในอดีต เงินดอลลาร์ที่อ่อนค่าอาจช่วยชดเชยต้นทุนการนำเข้าน้ำมันที่พุ่งสูงขึ้นได้บางส่วน อย่างไรก็ตาม ในปัจจุบันประเทศเหล่านี้กำลังเผชิญกับสถานการณ์ที่ทั้ง "ราคาน้ำมันดิบแพงขึ้น" และ "เงินดอลลาร์ที่ต้องใช้ซื้อน้ำมันก็แพงขึ้นด้วย" ซึ่งส่งผลให้ความกดดันด้านการชำระเงินระหว่างประเทศและความเสี่ยงด้านเงินเฟ้อพุ่งสูงขึ้นพร้อมกัน

ตราบใดที่ความสัมพันธ์ในทิศทางเดียวกันระหว่างเงินดอลลาร์และราคาน้ำมันยังคงอยู่ และทั้งคู่ยังคงรักษาระดับอยู่ในระดับสูง คาดการณ์ของตลาดจะเอนเอียงไปสู่สภาวะอัตราดอกเบี้ยที่ "สูงขึ้นและยาวนานขึ้น" (higher-for-longer) ซึ่งจะยังคงกดดันราคาพันธบัตรระยะกลางถึงระยะยาวต่อไป

ตลาดหุ้นได้รับผลกระทบเช่นกัน เนื่องจากโดยทั่วไปแล้วการประเมินมูลค่าหุ้นมีความสัมพันธ์ในทิศทางตรงกันข้ามกับอัตราผลตอบแทนที่ปราศจากความเสี่ยง (เช่น อัตราผลตอบแทนพันธบัตรรัฐบาลสหรัฐ) เมื่อเงินดอลลาร์และราคาน้ำมันร่วมกันผลักดันให้อัตราผลตอบแทนพันธบัตรสูงขึ้น อัตราคิดลด (discount rate) สำหรับสินทรัพย์ประเภทหุ้นก็จะสูงขึ้นตามไปด้วย และกลุ่มที่มีการเติบโตสูงอย่างกลุ่มเทคโนโลยี ซึ่งต้องพึ่งพากระแสเงินสดในอนาคต จะเผชิญกับแรงกดดันในการปรับฐานมูลค่าที่รุนแรงกว่า

การปรับตัวสูงขึ้นพร้อมกันของเงินดอลลาร์และน้ำมันดิบไม่ได้เป็นเพียงความผันผวนของตลาดเท่านั้น แต่ยังเป็นการแสดงออกภายนอกของภาวะหยุดชะงักทางภูมิรัฐศาสตร์ที่ส่งผลต่อระเบียบเศรษฐกิจโลก สิ่งนี้ส่งสัญญาณว่าสภาวะสภาพคล่องทั่วโลกอาจตึงตัวมากขึ้นอีก การสิ้นสุดของสถานการณ์ที่ไม่ปกตินี้อาจต้องรอจนกว่าอุปสงค์ทั่วโลกจะชะลอตัวลงอย่างมีนัยสำคัญ หรือมีความคืบหน้าอย่างชัดเจนในการแก้ไขความขัดแย้งทางภูมิรัฐศาสตร์