ตราสารทุน คืออะไร? ความหมาย ประเภท ตัวอย่าง และวิธีลงทุน 2026

ตราสารทุนเป็นรูปแบบการลงทุนสำหรับผู้ที่ต้องการเป็นเจ้าของสินทรัพย์หรือส่วนหนึ่งของสินทรัพย์ พร้อมทั้งได้รับผลตอบแทนเป็นเงินปันผล นักลงทุนจะได้รับหุ้นหรือใบรับรองเพื่อพิสูจน์ความเป็นเจ้าของ 

บริษัทระดมทุนผ่านการระดมทุนด้วยหุ้นโดยการออกหุ้นเหล่านี้ให้กับนักลงทุน (หรือผู้ถือหุ้น) เพื่อระดมทุนมาใช้ในการดำเนินธุรกิจ ในด้านธุรกิจนั้นเรียกว่าการระดมทุนด้วยหุ้น นักลงทุนในตราสารทุนอาจได้รับเงินปันผลตามนโยบายของบริษัท เช่น รายปี ครึ่งปี หรือไตรมาส ขึ้นอยู่กับผลกำไรของบริษัท

สำหรับตราสารทุนสามารถแบ่งออกเป็นดังนี้

1. หุ้นสามัญ (Common stock) คือตราสารที่แสดงความเป็นเจ้าของกิจการ มีสิทธิได้รับเงินปันผลจากกำไรจากการดำเนินงาน มีสิทธิร่วมในตัดสินใจการดำเนินงานของกิจการผ่านการออกเสียงในการประชุมผู้ถือหุ้นตามสัดส่วนการถือหุ้น หากบริษัทเลิกกิจการผู้ถือหุ้นสามัญจะได้รับเงินคืนทุนภายหลังเจ้าหนี้ และ ผู้ถือหุ้นบุริมสิทธิ

   
   

2. หุ้นบุริมสิทธิ (Preferred stock) คือตราสารที่แสดงความเป็นเจ้าของกิจการโดยมีสิทธิได้รับเงินปันผล ในอัตราที่กำหนดไว้ตามเงื่อนไข โดยทั่วไปผู้ถือหุ้นบุริมสิทธิจะไม่มีสิทธิออกเสียงในการประชุมผู้ถือหุ้น แต่ผู้ถือหุ้นบุริมสิทธิจะได้รับเงินคืนทุนก่อนผู้ถือหุ้นสามัญหากบริษัทเลิกกิจการ

   
   

3. และยังมี ใบสำคัญแสดงสิทธิ (Warrant) เป็นต้น  โดยได้รับผลตอบแทนในรูปเงินปันผล หรือส่วนต่างราคากรณีขายต่อนักลงทุนอื่น โดยกิจการจะออกตราสารขายแก่นักลงทุนเพื่อระดมเงินทุนไปใช้ในกิจการ

ทำความเข้าใจตราสารทุนให้มากขึ้นด้วยการดูจากตัวอย่างจากตราสารทุนต่อไปนี้ได้เลย

1. หุ้น Apple (AAPL)

หุ้นของ Apple Inc. เป็นหนึ่งในตราสารทุนที่ได้รับความนิยมมากที่สุดในโลก บริษัทนี้เดิมชื่อ Apple Computer, Inc. และเปลี่ยนชื่อเป็น Apple Inc. ในเดือนมกราคม 2550 Apple Inc. ก่อตั้งขึ้นในปี 1976 และมีสำนักงานใหญ่อยู่ที่เมืองคูเปอร์ติโน รัฐแคลิฟอร์เนีย Apple Inc. ออกแบบ ผลิต และทำการตลาดสมาร์ทโฟน คอมพิวเตอร์ส่วนบุคคล แท็บเล็ต อุปกรณ์สวมใส่ และอุปกรณ์เสริมต่างๆ ทั่วโลก

• ประเภทธุรกิจ: เทคโนโลยี (iPhone, Mac, บริการ)

• ตลาด: NASDAQ

จุดเด่น:

• บริษัทขนาดใหญ่ (Big Tech) ที่มีมูลค่าตลาดสูง

• จ่ายเงินปันผลอย่างสม่ำเสมอ

• การเติบโตขับเคลื่อนด้วยนวัตกรรมและระบบนิเวศของผลิตภัณฑ์

  
  

นักลงทุนสามารถได้รับผลกำไรจาก:

✔ กำไรจากส่วนต่างราคา

✔ เงินปันผล

2. หุ้น Tesla (TSLA)

หุ้นของ Tesla, Inc. เป็นตัวอย่างของ “หุ้นเติบโต” (Growth Stock) บริษัทนี้เดิมชื่อ Tesla Motors, Inc. และเปลี่ยนชื่อเป็น Tesla, Inc. ในเดือนกุมภาพันธ์ 2017 Tesla, Inc. ก่อตั้งขึ้นในปี 2003 และมีสำนักงานใหญ่ตั้งอยู่ที่เมืองออสติน รัฐเท็กซัส Tesla, Inc. ออกแบบ พัฒนา ผลิต ให้เช่า และจำหน่ายรถยนต์ไฟฟ้า รวมถึงระบบผลิตและจัดเก็บพลังงานในสหรัฐอเมริกา จีน และต่างประเทศ

• ประเภทธุรกิจ: รถยนต์ไฟฟ้าและพลังงานสะอาด

• ตลาด: NASDAQ

จุดเด่น:

• เติบโตสูงแต่ผันผวนสูง

• ราคาหุ้นมักผันผวนตามข่าวสารและกระแสรถยนต์ไฟฟ้า

• ไม่เน้นการจ่ายเงินปันผล แต่เน้นการเติบโต

เหมาะสำหรับ:

➡ นักลงทุนที่ยอมรับความเสี่ยงได้สูง

➡ ผู้ที่ให้ความสำคัญกับกำไรจากการเพิ่มขึ้นของราคาหุ้นมากกว่าเงินปันผล

3.หุ้น Dell Technologies Inc. (DELL)

หุ้นของ Dell Technologies เป็นตัวอย่างของ “หุ้นเทคโนโลยีขนาดใหญ่” (Large-Cap Tech Stock) บริษัทก่อตั้งขึ้นในปี 1984 โดย Michael Dell และมีสำนักงานใหญ่ตั้งอยู่ที่เมืองราวด์ร็อก รัฐเท็กซัส Dell Technologies ให้บริการด้านเทคโนโลยีแบบครบวงจร เช่น คอมพิวเตอร์ส่วนบุคคล (PC), เซิร์ฟเวอร์, ระบบจัดเก็บข้อมูล (Storage), คลาวด์ และโซลูชันด้าน IT สำหรับองค์กรทั่วโลก

• ประเภทธุรกิจ: เทคโนโลยีสารสนเทศและฮาร์ดแวร์คอมพิวเตอร์

• ตลาด: NYSE

  
  

จุดเด่น:

• บริษัทเทคโนโลยีขนาดใหญ่ที่มีรายได้สม่ำเสมอ

• มีฐานลูกค้าองค์กรจำนวนมาก (B2B)

• ได้ประโยชน์จากเทรนด์ Cloud, AI และ Data Center

• มีทั้งการเติบโตและการจ่ายเงินปันผล

เหมาะสำหรับ:

➡ นักลงทุนที่ต้องการหุ้นเทคโนโลยีที่มีความมั่นคงมากกว่าหุ้น Growth

➡ ผู้ที่ต้องการทั้งโอกาสเติบโตและรายได้จากเงินปันผล

คนส่วนใหญ่มักสับสนระหว่างคำว่าตราสารหนี้และตราสารทุน ตกลงแล้วมันแตกต่างกันยังไง? ความเหมือนกันของทั้งสองอย่างนี้คือการเป็นเครื่องมือทางการเงินสำหรับการลงทุน ทว่าความแตกต่างที่เห็นได้ชัดก็คือตราสารหนี้เป็นการปล่อยกู้ให้ผู้ออกตราสาร โดยผู้ลงทุนจะได้รับดอกเบี้ยตามที่กำหนด ส่วนตราสารทุนคือการลงทุนในความเป็นเจ้าของของบริษัทและผลตอบแทนขึ้นอยู่กับกำไรของบริษัทนั่นเอง

มาดูความแตกต่างระหว่าง ตราสารทุน vs ตราสารหนี้ ในบริบทที่แตกต่างกันดังต่อไปนี้

ความเสี่ยงและการตอบแทน

ตราสารทุน ผู้ถือหุ้นมีสิทธิในการรับประโยชน์จากกำไรของบริษัทในรูปแบบของเงินปันผลและมีสิทธิทางการควบคุมในการตัดสินใจของบริษัท. การลงทุนในหุ้นมีความเสี่ยงที่สูงขึ้น, โดยราคาหุ้นสามารถขึ้นหรือลงได้ตามตลาด

ตราสารหนี้ ผู้ถือตราสารหนี้คือเจ้าหนี้ของบริษัทหรือรัฐบาลที่ออกตราสาร. ตราสารหนี้มักมีความเสี่ยงที่ต่ำกว่า แต่มูลค่าของตราสารหนี้มักมีความเสถียรมากกว่า

ลักษณะของสัญญา

ตราสารทุน ผู้ถือหุ้นไม่ได้มีสัญญาทางการเงินกับบริษัทเหมือนกับตราสารหนี้. ความสัมพันธ์ระหว่างผู้ถือหุ้นและบริษัทมีลักษณะทางธุรกิจและการควบคุมทางธุรกิจ

ตราสารหนี้ ผู้ถือตราสารหนี้มีสัญญาทางการเงินกับผู้ออกตราสาร, ซึ่งมีข้อตกลงเกี่ยวกับการชำระเงินกลับ (รอบการชำระ, อัตราดอกเบี้ย, และเงื่อนไขอื่น ๆ)

ลักษณะการชำระเงิน

ตราสารทุน ผู้ถือหุ้นไม่มีสิทธิในการรับเงินตอบแทนจากบริษัทตราสารทุน. กำไรจะถูกแจกจ่ายในรูปแบบของเงินปันผลหรือเพิ่มมูลค่าหุ้น

ตราสารหนี้ ผู้ถือตราสารหนี้มีสิทธิในการรับดอกเบี้ยหรือเงินตอบแทนตามเงื่อนไขที่ระบุในสัญญา

การลงทุนในตราสารทุนมีโอกาสสร้างผลตอบแทนจากการเพิ่มขึ้นของราคาหุ้นและเงินปันผล แต่ก็มีความเสี่ยงจากความผันผวนของตลาด ผลประโยชน์ขึ้นอยู่กับประเภทของหุ้น ตัวอย่างเช่น หากคุณต้องการลงทุนในบริษัท คุณสามารถกระจายพอร์ตการลงทุนได้โดยการลงทุนในบริษัทต่างๆ มากมาย คุณเพียงแค่ต้องเลือกตลาดหุ้นที่เหมาะสมกับความต้องการของคุณ

สำหรับมือใหม่ที่พึ่งเริ่มต้นลงทุนในตราสารทุนต้องเข้าใจก่อนว่านักลงทุนสามารถลงทุนตราสารทุนได้หลายแบบ ศึกษาการลงทุนแต่ละแบบเพื่อการตัดสินใจที่ง่ายขึ้นกันดีกว่า

ซื้อหุ้นโดยตรง (หุ้นสามัญ)

เปิดบัญชีซื้อขายหลักทรัพย์ (Cash Balance/Cash Account) กับบริษัทหลักทรัพย์ (โบรกเกอร์) เช่น SCB Securities เพื่อซื้อขายในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทยเหมาะกับผู้ที่ต้องการเลือกหุ้นเอง แต่ก็มีความเสี่ยงสูงอยู่เช่นกัน

กองทุนรวมตราสารทุน (Equity Fund)

ซื้อผ่านบริษัทหลักทรัพย์จัดการกองทุน (บลจ.) หรือแอปฯ ลงทุน เช่น WealthMagik ซึ่งมีผู้จัดการกองทุนดูแลให้ เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการกระจายความเสี่ยงและไม่มีเวลาวิเคราะห์หุ้นเอง

กองทุนลดหย่อนภาษี (RMF/SSF)

ลงทุนในกองทุนรวมตราสารทุนประเภท RMF หรือ SSF ผ่าน บลจ. ต่างๆ เช่น TISCO  เหมาะกับผู้ที่ต้องการวางแผนระยะยาวและประหยัดภาษี

เรามักได้ยินคำว่าก่อนการลงทุนควรศึกษาข้อมูลการตัดสินใจก่อนลงทุน ด้วยคำกล่าวนี้เองจึงเป็นที่มาที่ไปของการเรียนรู้ข้อดีข้อเสียของการลงทุนในตราสารทุนที่มือใหม่สามารถเริ่มต้นศึกษาจากตรงนี้ก่อนได้

ข้อดี

นักลงทุนที่เลือกลงทุนในตราสารทุนมีหลายประโยชน์ที่นักลงทุนสามารถคาดหวังได้ดังต่อไปนี้

1. ตราสารทุนมักมีผู้จัดการกองทุนที่มีความชำนาญในการเลือกทรัพย์สินและจัดการพอร์ตการลงทุน หากลงทุนผ่านกองทุนรวมตราสารทุน นักลงทุนจะมีผู้จัดการกองทุนช่วยบริหารพอร์ตการลงทุน นักลงทุนจะได้รับประโยชน์จากความเชี่ยวชาญนี้โดยไม่ต้องมีความรู้ลึกเกี่ยวกับตลาดทุน
   
   

2. ตราสารทุนสามารถลงทุนในหลายประเภท เช่น หุ้นสามัญ หุ้นบุริมสิทธิ ใบสำคัญแสดงสิทธิที่จะซื้อหุ้น รวมไปถึง DW หรือ ใบสำคัญแสดงสิทธิอนุพันธ์ (Derivative Warrant)
   
   

3. เพื่อลดความเสี่ยงและเพิ่มโอกาสในการได้รับผลตอบแทน
   
   

4. การลงทุนในตราสารทุนทำให้นักลงทุนสามารถซื้อขายหน่วยลงทุนได้โดยไม่ต้องเข้าใจหรือติดตามตลาดทุนอย่างละเอียด และมีความสะดวกสบายมากขึ้น
   
   

5. การลงทุนในตราสารทุนมีความเสี่ยงที่มีค่าน้อยกว่าการลงทุนโดยตรงในหลายทรัพย์สิน การกระจายความเสี่ยงนี้ช่วยลดความเสี่ยงที่เกี่ยวข้องกับการลงทุนในทรัพย์สินบางประการ

   
   

ข้อเสีย

1. ความเสี่ยงในการลงทุนหุ้นบุริมสิทธิ ได้แก่ ความเปลี่ยนแปลงด้านราคาที่อาจจะเคลื่อนที่ไปฝั่งตรงกันข้ามกับที่คาดการณ์หรือลงทุนไว้

   
   

2. ความเสี่ยงในการลงทุนหุ้นสามัญ ได้แก่ ความเสี่ยงจากการทำธุรกิจ ความเสี่ยงจากบริษัทผู้ออกตราสารทุนและด้านราคา 

   
   

3. และอื่นๆอีกเช่น ความสามารถในการจ่ายเงินปันผล, ความเสี่ยงของหนี้, และปัญหาทางกฎหมายหรือบริษัทอาจทำให้มีความเสี่ยงต่อการลงทุน ยังรวมถึงภาพใหญ่สถานการณ์ทางเศรษฐกิจ, การเมือง, หรือเหตุการณ์ที่ไม่คาดคิดอาจมีผลกระทบต่อตลาดการลงทุน

การลงทุนของตราสารทุนนั้น เราต้องมีความมั่นใจว่าธุรกิจที่เราจะเลือกลงทุนนั้นมีความมั่นคง มีโอกาสที่จะเติบโตและมีความน่าเชื่อถือมากแค่ไหน เราก็ต้องไปศึกษาเพิ่มเติมเกี่ยวกับธุรกิจที่เราสนใจอยากจะลงทุน ถึงแม้ว่าบางอย่างอาจไม่ได้ใช้เงินลงทุนมากนัก แต่ยังไงเราก็ต้องอยากเห็นธุรกิจของเรามีความเติบโตเป็นธรรมดาแน่นอน