สถานการณ์รุนแรงในตะวันออกกลางจุดชนวนตลาดหุ้นเอเชียดิ่งหนัก: เกาหลีใต้ประกาศใช้เซอร์กิตเบรกเกอร์ ญี่ปุ่นทรุดตัวลง ขณะตลาดซื้อขายในภาวะหลีกเลี่ยงความเสี่ยง

TradingKey - สถานการณ์ความขัดแย้งในตะวันออกกลางที่ทวีความรุนแรงขึ้นอย่างกะทันหันได้ส่งผลกระทบต่อความผันผวนของตลาดโลก โดยเมื่อวันที่ 4 มีนาคม ตลาดหุ้นญี่ปุ่นและเกาหลีใต้ร่วงลงอย่างหนัก ขณะที่ตลาดหุ้นเกาหลีใต้ได้เปิดใช้งานกลไกเซอร์กิตเบรกเกอร์ (circuit breaker) ในระหว่างวัน ส่งผลให้กลายเป็นหนึ่งในตลาดที่มีความผันผวนมากที่สุดภายใต้ผลกระทบจากความเสี่ยงทางภูมิรัฐศาสตร์ในปัจจุบัน

ตลาดหุ้นญี่ปุ่นเผชิญกับแรงกดดันอย่างหนักในวันอังคาร โดยเมื่อปิดตลาด ดัชนี Nikkei 225 ร่วงลง 3.70% ซึ่งหุ้นกลุ่มส่งออกและเทคโนโลยีขนาดใหญ่ต่างปรับตัวลดลงตามกัน เนื่องจากนักลงทุนพยายามหลีกเลี่ยงความเสี่ยงที่พุ่งสูงขึ้น ประกอบกับการไหลออกของเงินทุนต่างชาติ ส่งผลให้ภาพรวมตลาดแสดงแนวโน้มขาลงอย่างชัดเจน

ในทางตรงกันข้าม ตลาดหุ้นเกาหลีใต้ปรับตัวลดลงรุนแรงยิ่งกว่า โดยหลังจากเปิดตลาดได้ไม่นาน ตลาดหลักทรัพย์เกาหลีได้ประกาศใช้มาตรการ "ระงับการซื้อขายชั่วคราว" เพื่อหยุดคำสั่งขายผ่านโปรแกรมไว้เป็นเวลา 5 นาที เพื่อยับยั้งแรงเทขายที่เกิดขึ้นอย่างรวดเร็ว

อย่างไรก็ตาม แรงเทขายยังคงไม่ลดละ โดยเมื่อเวลา 11:19 น. ตามเวลาท้องถิ่น ดัชนี KOSPI ได้เปิดใช้งานกลไกเซอร์กิตเบรกเกอร์ และระงับการซื้อขายเป็นเวลา 20 นาที ในช่วงเวลาดังกล่าว ดัชนี KOSPI ทรุดตัวลง 469.75 จุด หรือ 8.11% สู่ระดับ 5,322.16 จุด ส่วนดัชนี KOSDAQ อยู่ที่ 1,045.37 จุด ลดลง 92.33 จุด จากวันทำการก่อนหน้า ซึ่งเป็นการร่วงลง 8.11% เช่นเดียวกัน

หลังจากกลับมาเปิดทำการซื้อขายอีกครั้ง ความตื่นตระหนกในตลาดยังคงไม่คลี่คลายลงอย่างเห็นได้ชัด โดยดัชนี KOSPI ร่วงลงลึกกว่า 12% ในระหว่างวัน ขณะที่ดัชนี KOSDAQ ก็ปรับตัวลดลงรุนแรงยิ่งขึ้นไปอีก

ตลาดหุ้นเกาหลีใต้มีความอ่อนไหวสูงต่อเหตุการณ์ความเสี่ยงระดับโลก สาเหตุหลักมาจากโครงสร้างอุตสาหกรรมที่มีสัดส่วนของบริษัทกลุ่มเซมิคอนดักเตอร์ อิเล็กทรอนิกส์ และธุรกิจที่เน้นการส่งออกในระดับที่สูงมาก ท่ามกลางความขัดแย้งทางภูมิรัฐศาสตร์ที่ทวีความรุนแรงขึ้น ความมั่นคงของห่วงโซ่อุปทานโลกและแนวโน้มอุปสงค์จากต่างประเทศจึงได้รับผลกระทบ ส่งผลให้นักลงทุนรีบปรับลดคาดการณ์ผลกำไรของบริษัทสัญชาติเกาหลีใต้อย่างรวดเร็ว

ขณะเดียวกัน เงินทุนจากต่างชาติมีสัดส่วนที่สูงในตลาดหุ้นเกาหลีใต้ เมื่อความเชื่อมั่นในการรับความเสี่ยงทั่วโลกลดลง เงินทุนมักจะถูกดึงออกจากสินทรัพย์ในตลาดเกิดใหม่หรือตลาดกึ่งเกิดใหม่ที่มีสภาพคล่องสูงเป็นอันดับแรก ซึ่งยิ่งเป็นการเพิ่มความผันผวนให้แก่ดัชนี

การร่วงลงของตลาดหุ้นเกาหลีใต้นั้นรุนแรงกว่าญี่ปุ่นอย่างเห็นได้ชัด นอกจากปัจจัยด้านโครงสร้างอุตสาหกรรมและการถือครองหุ้นของชาวต่างชาติแล้ว ยังเกี่ยวข้องกับลักษณะการเก็งกำไรที่สูงในโครงสร้างตลาดด้วย

การมีส่วนร่วมของนักลงทุนรายย่อยในตลาดหุ้นเกาหลีใต้อยู่ในระดับสูงมาอย่างยาวนาน โดยมีการซื้อขายด้วยบัญชีมาร์จิ้นและการขายชอร์ต (short selling) อย่างคึกคัก รวมถึงมีสัดส่วนการซื้อขายด้วยโปรแกรมและการซื้อขายระยะสั้นที่ค่อนข้างสูง ในสภาวะตลาดที่เป็นขาลงอย่างรุนแรง ลักษณะเฉพาะของการใช้เลเวอเรจสูงและอัตราการหมุนเวียนที่สูงเช่นนี้จะยิ่งขยายการแกว่งตัวของราคาให้รุนแรงขึ้น

เมื่อดัชนีร่วงลงอย่างรวดเร็ว การถูกบังคับขายของสถานะมาร์จิ้น การใช้โมเดลเชิงปริมาณที่กระตุ้นให้เกิดการตัดขาดทุน (stop-loss) และการถอนทุนระยะสั้นอย่างหนาแน่น สามารถทำให้เกิดแรงเทขายแบบต่อเนื่องได้ง่าย ซึ่งจะช่วยเร่งอัตราการปรับตัวลดลง เมื่อเปรียบเทียบกับโครงสร้างตลาดของญี่ปุ่นซึ่งถูกครอบงำโดยนักลงทุนสถาบันที่มีสัดส่วนของกองทุนบำเหน็จบำนาญและเงินทุนระยะยาวในระดับสูง ตลาดหุ้นเกาหลีใต้จึงมีแนวโน้มที่จะเกิดภาวะแห่ขายจนขาดสภาพคล่องได้ง่ายกว่าภายใต้แรงกดดันจากอารมณ์ตลาด

นอกจากนี้ เมื่อเปรียบเทียบกับตลาดในยุโรปและอเมริกา ตลาดเอเชียตอบสนองต่อข่าวเชิงลบเร็วกว่าเนื่องจากเวลาทำการซื้อขาย ทำให้ได้รับผลกระทบจากแรงเทขายที่ขับเคลื่อนด้วยอารมณ์ตลาดอย่างรุนแรงกว่า หากสถานการณ์ในตะวันออกกลางเลวร้ายลงอีกและราคาพลังงานยังคงพุ่งสูงขึ้น ประกอบกับความไม่แน่นอนของนโยบายเศรษฐกิจมหภาคทั่วโลก ความผันผวนระยะสั้นในตลาดหุ้นเอเชียก็มีแนวโน้มที่จะยังคงอยู่ในระดับสูงต่อไป