TradingKey - เมื่อวันที่ 16 พฤศจิกายน ตามเวลาฝั่งตะวันออก เควิน วอร์ช ประธานธนาคารกลางสหรัฐฯ (เฟด) กล่าวในที่ประชุมคณะทำงานด้านผลิตภาพและการจ้างงาน ณ นครซานฟรานซิสโก ว่า ปัญญาประดิษฐ์ขั้นสูงยิ่งยวด (SI) อาจช่วยเพิ่มศักยภาพการเติบโตในระยะยาวของเศรษฐกิจสหรัฐฯ อย่างไรก็ตาม การเข้ามาแทนที่ตำแหน่งงาน ผลตอบแทนจากการลงทุนที่ไม่เกิดขึ้นจริง และการประเมินมูลค่าหุ้นที่ปรับตัวลดลง ล้วนเป็นปัจจัยที่ต้องนำมาพิจารณาประกอบการดำเนินนโยบายด้วยเช่นกัน
คำถามที่สุนทรพจน์ของวอร์ชหยิบยกขึ้นมาคือ เมื่อเทคโนโลยีเริ่มเร่งการสร้างนวัตกรรมด้วยตัวมันเอง ผลประโยชน์จากผลิตภาพจะสามารถแปรเปลี่ยนไปสู่การปรับตัวดีขึ้นของรายได้และการจ้างงานในวงกว้างได้หรือไม่? ทั้งนี้ สถานการณ์จำลองทางเศรษฐกิจ 3 รูปแบบที่เขาระบุไว้ ได้แสดงให้เห็นถึงทิศทางความเป็นไปได้ที่แตกต่างกันสำหรับการเติบโต การจ้างงาน และตลาดทุน
ในมุมมองของวอร์ช ความแตกต่างระหว่างซูเปอร์อินเทลลิเจนซ์กับเทคโนโลยีอเนกประสงค์ เช่น เครื่องยนต์สันดาปภายในและไฟฟ้า อาจอยู่ที่ความสามารถในการเร่งสร้างแนวคิดใหม่ ๆ ขณะที่สิ่งประดิษฐ์ในอดีตช่วยกระตุ้นนวัตกรรมที่ตามมาในภายหลัง แต่ซูเปอร์อินเทลลิเจนซ์ยังอาจเปลี่ยนทั้งวิธีการและจังหวะก้าวของการสร้างนวัตกรรมด้วย
การประเมินนี้ตั้งอยู่บนทฤษฎีการเติบโตจากปัจจัยภายใน (Endogenous Growth Theory) โดยมองว่าแนวคิดคือทรัพยากรสำคัญที่ขับเคลื่อนความเจริญรุ่งเรืองในระยะยาว และการที่บุคคลหนึ่งนำความรู้ใดมาใช้ก็ไม่ได้ลดทอนความสามารถของผู้อื่นในการนำความรู้นั้นไปใช้ เมื่อต้นทุนในการแสวงหาความรู้เฉพาะทางและการค้นคว้าคำถามใหม่ ๆ ลดลงอย่างรวดเร็ว ดอกผลของนวัตกรรมจึงสามารถกระจายตัวได้กว้างขวางยิ่งขึ้น ซึ่งช่วยขับเคลื่อนการเติบโตทางเศรษฐกิจอย่างยั่งยืน
อย่างไรก็ตาม ศักยภาพทางเทคโนโลยียังไม่เทียบเท่ากับการปฏิวัติด้านผลิตภาพที่เกิดขึ้นจริง โดยวอร์ชระบุว่า แม้ผลิตภาพของสหรัฐฯ จะแข็งแกร่งในช่วงไม่กี่ไตรมาสที่ผ่านมา แต่ก็ยังไม่ปรากฏการปรับตัวขึ้นทะลุกรอบเชิงโครงสร้างที่ชัดเจน ทั้งนี้ ผลประโยชน์จากเทคโนโลยีจะมีขนาดใหญ่เพียงใด จะเริ่มขึ้นเมื่อใด และจะคงอยู่ยาวนานแค่ไหนนั้น ยังคงเป็นคำถามที่ต้องศึกษาเพิ่มเติมต่อไป
วอร์ชได้สรุปสถานการณ์จำลองในอนาคตไว้ 3 รูปแบบ โดยเน้นย้ำถึงความแตกต่างระหว่างการเติบโตทางเศรษฐกิจกับการจ้างงาน ทั้งนี้ วอร์ชเน้นย้ำว่าสิ่งเหล่านี้เป็นเพียงสถานการณ์จำลองเพื่อประกอบคำอธิบายที่ทีมงานสร้างขึ้นโดยใช้แบบจำลองเท่านั้น ไม่ใช่การคาดการณ์
สถานการณ์จำลอง | สมมติฐานหลัก | การเติบโตทางเศรษฐกิจ |
ดอกผลจากผลิตภาพที่กระจายตัวอย่างทั่วถึง | ซูเปอร์อินเทลลิเจนซ์ช่วยเพิ่มผลิตภาพ ซึ่งเป็นประโยชน์ต่อทั้งแรงงานและเจ้าของทุน | การเติบโตของ GDP ที่แท้จริงยังคงสูงกว่าค่าเฉลี่ยระยะยาวอย่างต่อเนื่อง |
การเติบโตเร่งตัวขึ้นแต่งานถูกแทนที่ | เทคโนโลยีเข้ามาแทนที่งานบางส่วน และมีอุปสรรคต่อการจัดสรรแรงงานใหม่ | การเติบโตของ GDP สูงกว่าค่าเฉลี่ยระยะยาว |
ผลตอบแทนจากเทคโนโลยีต่ำกว่าที่คาดการณ์ไว้ | หลังจากการลงทุนด้านเงินทุนจำนวนมหาศาลและการปรับตัวขึ้นของตลาดหุ้น ผลตอบแทนที่คาดหวังกลับลดลง | เศรษฐกิจชะลอตัวลง และเมื่อฟื้นตัวในที่สุด ก็ยังคงไม่สามารถบรรลุการเพิ่มขึ้นของผลิตภาพตามที่คาดหวังไว้ |
วอร์ชระบุว่า ความรับผิดชอบของธนาคารกลางสหรัฐ (เฟด) เกี่ยวกับซูเปอร์อินเทลลิเจนซ์ คือการระบุผลกระทบทางเศรษฐกิจจากการนำมาประยุกต์ใช้อย่างแพร่หลาย และเตรียมความพร้อมสำหรับนโยบายการเงินในอนาคต โดยตัวแปรหลักที่ธนาคารกลางจำเป็นต้องให้ความสำคัญ ได้แก่ ขนาด ขอบเขต และช่วงเวลาของการเพิ่มขึ้นของผลิตภาพ ตลอดจนความแตกต่างระหว่างสหรัฐฯ กับระบบเศรษฐกิจอื่น ๆ
สถานการณ์เหล่านี้บ่งชี้ว่า การประเมินภาวะเศรษฐกิจในอนาคตจำเป็นต้องอาศัยทั้งการสังเกตว่าการเติบโตเร่งตัวขึ้นหรือไม่ และการพิจารณาว่าแรงงานจะได้รับส่วนแบ่งจากผลประโยชน์ที่เกิดขึ้นหรือไม่ โดยตัวเลข GDP ที่แข็งแกร่งและภาวะการจ้างงานที่อ่อนแออาจเกิดขึ้นพร้อมกัน ซึ่งจะทำให้การทำความเข้าใจผลการดำเนินงานทางเศรษฐกิจมีความท้าทายมากยิ่งขึ้น
นอกจากนี้ เขายังเตือนว่า ความเปราะบางของโครงสร้างพื้นฐานสำคัญเป็นประเด็นที่ควรได้รับการใส่ใจอย่างจริงจัง และไม่ว่าเครื่องจักรจะสั่งสมความรู้ได้มากเพียงใด วิจารณญาณ จริยธรรม และความรับผิดชอบของมนุษย์ก็ยังคงเป็นสิ่งที่ไม่อาจทดแทนได้ โดยการตัดสินใจขั้นสุดท้ายจะต้องกระทำโดยมนุษย์